Fullstack Java Developer (Good At English)

Đi từ số liệu đến bằng chứng, đừng đoán rồi sửa.

1. Xem metrics (Actuator, Micrometer): latency, số request, heap, GC pause, connection pool đang chờ, thời gian gọi DB và API ngoài.
2. CPU cao: lấy thread dump vài lần cách nhau vài giây (jcmd <pid> Thread.print hoặc jstack), tìm thread luôn RUNNABLE ở cùng chỗ. Có thể là vòng lặp, regex xấu, hoặc GC chạy liên tục.
3. Chậm mà CPU thấp: thread đang chờ: hết connection DB, lock, gọi API ngoài không có timeout.
4. OOM hoặc heap tăng dần: bật -XX:+HeapDumpOnOutOfMemoryError, mở heap dump bằng Eclipse MAT, xem ai giữ nhiều bộ nhớ nhất.
5. Java Flight Recorder (jcmd <pid> JFR.start) cho profile chi phí thấp, dùng được trên production.

Người phỏng vấn muốn nghe: có quy trình rõ ràng, biết cả cách giảm thiệt hại tạm thời (rollback, scale) trước khi tìm nguyên nhân gốc.

Đây là bài toán lost update. Có hai hướng chính, chọn theo mức độ tranh chấp:

• Optimistic locking: thêm field @Version. Khi update, Hibernate kèm điều kiện where version = ?; nếu người khác đã sửa trước, bạn nhận OptimisticLockException và có thể retry hoặc báo lỗi. Hợp khi tranh chấp ít.
• Pessimistic locking: @Lock(LockModeType.PESSIMISTIC_WRITE) sinh SELECT ... FOR UPDATE, giữ khoá đến hết transaction. Hợp khi tranh chấp nhiều, đổi lại throughput giảm và có nguy cơ deadlock.
• Đơn giản nhất cho tồn kho: update có điều kiện ngay trong DB:

UPDATE product SET stock = stock - 1
WHERE id = ? AND stock > 0;

Kiểm tra số dòng bị ảnh hưởng: bằng 0 nghĩa là hết hàng.

Hay sai: dùng synchronized trong code Java. Nó vô dụng khi chạy nhiều instance, và cũng không bảo vệ được dữ liệu ở DB.

== so sánh tham chiếu (hai biến có trỏ cùng một object không), còn equals() so sánh nội dung theo logic bạn định nghĩa.

• Hợp đồng: hai object equals nhau thì bắt buộc có cùng hashCode.
• HashMap/HashSet dùng hashCode để chọn bucket trước, rồi mới dùng equals để so trong bucket. Nếu chỉ override equals, hai object "bằng nhau" có thể rơi vào hai bucket khác nhau, nên set.contains(x) trả về false dù đã add.
• Với Java 16+, record tự sinh equals/hashCode/toString theo các field.

Hay sai: so sánh String hoặc Integer bằng ==. Nó có thể chạy đúng nhờ string pool hoặc cache Integer từ -128 đến 127, rồi sai với giá trị khác.

• XSS: kẻ tấn công chèn script chạy trên trang của bạn. Phòng: framework tự escape khi render; tránh innerHTML, v-html, dangerouslySetInnerHTML với dữ liệu người dùng (nếu bắt buộc thì sanitize); cấu hình Content-Security-Policy.
• CSRF: trang lạ khiến trình duyệt gửi request kèm cookie của người dùng. Phòng: cookie SameSite=Lax hoặc Strict, CSRF token, kiểm tra Origin.
• CORS: là cơ chế trình duyệt nới lỏng same-origin policy, do server cấu hình. Nó không phải lớp bảo vệ API khỏi người gọi ngoài trình duyệt.

Lưu token:

• localStorage tiện nhưng script XSS nào cũng đọc được.
• Cookie HttpOnly + Secure + SameSite thì JS không đọc được, nhưng phải tính đến CSRF.

Người phỏng vấn muốn nghe: không có chỗ lưu nào an toàn tuyệt đối; chặn XSS mới là việc quan trọng nhất, vì có XSS thì mọi cách lưu đều bị lợi dụng.

var có phạm vi hàm, còn let/const có phạm vi block ({}). const không cho gán lại biến, nhưng object hay array bên trong vẫn sửa được.

• Hoisting: khai báo được "kéo" lên đầu phạm vi. var được khởi tạo sẵn là undefined, nên dùng trước khi khai báo không báo lỗi.
• let/const cũng được hoist nhưng chưa khởi tạo. Truy cập trước dòng khai báo ném ReferenceError; khoảng đó gọi là temporal dead zone.
• Function declaration được hoist cả phần thân, nên gọi được trước khi định nghĩa.

console.log(a); // undefined
console.log(b); // ReferenceError
var a = 1;
let b = 2;

Người phỏng vấn muốn nghe: mặc định dùng const, cần gán lại mới dùng let, và gần như không dùng var trong code mới.

String bất biến: mọi thao tác "sửa" đều tạo object mới. Nhờ vậy nó an toàn khi chia sẻ giữa nhiều thread, dùng làm key cho HashMap được (hash không đổi) và JVM có thể dùng chung qua string pool.

• Nối chuỗi trong vòng lặp bằng + tạo nhiều object trung gian, nên dùng StringBuilder:

var sb = new StringBuilder();
for (String s : items) sb.append(s).append(',');
String result = sb.toString();

• StringBuffer giống StringBuilder nhưng các method có synchronized, chậm hơn và hiếm khi cần.
• Nối vài chuỗi trên một dòng thì cứ dùng +, compiler đã tối ưu sẵn.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn hiểu lý do thiết kế (an toàn, hash, pool), không chỉ thuộc định nghĩa.

Checked exception (kế thừa Exception nhưng không phải RuntimeException) bị compiler bắt buộc phải catch hoặc khai báo throws, ví dụ IOException. Unchecked (RuntimeException và con của nó) thì không, ví dụ NullPointerException, IllegalArgumentException.

• Checked hợp với lỗi bên ngoài mà caller có thể xử lý được; unchecked thường là lỗi lập trình hoặc vi phạm điều kiện.
• try-with-resources tự gọi close() cho mọi object implement AutoCloseable, kể cả khi có exception:

try (var reader = Files.newBufferedReader(path)) {
    return reader.readLine();
}

Hay sai: catch (Exception e) {} rồi bỏ trống, làm mất dấu lỗi. Ít nhất phải log kèm stack trace, hoặc bọc lại thành exception có ý nghĩa và ném tiếp.

HashMap là mảng các bucket. Khi put, nó tính hashCode() của key, suy ra chỉ số bucket, rồi lưu entry vào đó. Nhiều key trùng bucket thì nối thành danh sách; từ Java 8, khi một bucket quá dài thì chuyển thành cây đỏ đen để tránh tìm kiếm O(n).

• Khi số phần tử vượt capacity * loadFactor (mặc định 0.75) thì map resize gấp đôi và phân bố lại.
• get/put trung bình O(1). HashMap không thread-safe.

ArrayList dựa trên mảng: truy cập theo index O(1), thêm cuối nhanh, chèn/xoá ở giữa phải dời phần tử. LinkedList là danh sách liên kết đôi: truy cập theo index O(n), tốn bộ nhớ hơn cho mỗi node.

Người phỏng vấn muốn nghe: trên thực tế ArrayList gần như luôn nhanh hơn nhờ dữ liệu nằm liền nhau trong bộ nhớ (cache-friendly).

"In three to five years, I see myself as a senior engineer who can design and own a major part of the system. I'd also like to mentor junior developers, because I enjoyed doing that in my current team. To get there, I'm studying system design and taking on more responsibility in technical discussions. I hope to grow in that direction with a company like yours."

Mẹo: dùng "I see myself…", "I'd like to…", "I hope to…". Mục tiêu nên thực tế và liên quan tới công việc đang ứng tuyển. Người Việt hay nói "I want to become a leader" quá chung chung; nên nói rõ leader làm việc gì.

Cho thấy bạn tách góp ý khỏi cảm xúc cá nhân và biến nó thành hành động.

• Lắng nghe hết, hỏi lại để hiểu ví dụ cụ thể và kỳ vọng.
• Cảm ơn, kể cả khi chưa đồng ý hoàn toàn; nếu có góc nhìn khác, trao đổi bằng thông tin, không phòng thủ.
• Lên kế hoạch cải thiện và chủ động xin phản hồi lại sau một thời gian.

Câu mẫu: "Có lần lead góp ý code review của em quá dài, khó review. Lúc đầu em hơi chột dạ, nhưng em hỏi anh muốn chia thế nào cho dễ. Từ đó em tách pull request nhỏ theo từng thay đổi, thời gian review của team giảm hẳn và em cũng ít bị yêu cầu sửa lại hơn."

Hay sai: nói "em luôn vui vẻ đón nhận mọi góp ý" mà không có ví dụ.