Backend Developer (Java/Spring Boot/SQL/Kafka)

String bất biến: mọi thao tác "sửa" đều tạo object mới. Nhờ vậy nó an toàn khi chia sẻ giữa nhiều thread, dùng làm key cho HashMap được (hash không đổi) và JVM có thể dùng chung qua string pool.

• Nối chuỗi trong vòng lặp bằng + tạo nhiều object trung gian, nên dùng StringBuilder:

var sb = new StringBuilder();
for (String s : items) sb.append(s).append(',');
String result = sb.toString();

• StringBuffer giống StringBuilder nhưng các method có synchronized, chậm hơn và hiếm khi cần.
• Nối vài chuỗi trên một dòng thì cứ dùng +, compiler đã tối ưu sẵn.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn hiểu lý do thiết kế (an toàn, hash, pool), không chỉ thuộc định nghĩa.

Checked exception (kế thừa Exception nhưng không phải RuntimeException) bị compiler bắt buộc phải catch hoặc khai báo throws, ví dụ IOException. Unchecked (RuntimeException và con của nó) thì không, ví dụ NullPointerException, IllegalArgumentException.

• Checked hợp với lỗi bên ngoài mà caller có thể xử lý được; unchecked thường là lỗi lập trình hoặc vi phạm điều kiện.
• try-with-resources tự gọi close() cho mọi object implement AutoCloseable, kể cả khi có exception:

try (var reader = Files.newBufferedReader(path)) {
    return reader.readLine();
}

Hay sai: catch (Exception e) {} rồi bỏ trống, làm mất dấu lỗi. Ít nhất phải log kèm stack trace, hoặc bọc lại thành exception có ý nghĩa và ném tiếp.

HashMap là mảng các bucket. Khi put, nó tính hashCode() của key, suy ra chỉ số bucket, rồi lưu entry vào đó. Nhiều key trùng bucket thì nối thành danh sách; từ Java 8, khi một bucket quá dài thì chuyển thành cây đỏ đen để tránh tìm kiếm O(n).

• Khi số phần tử vượt capacity * loadFactor (mặc định 0.75) thì map resize gấp đôi và phân bố lại.
• get/put trung bình O(1). HashMap không thread-safe.

ArrayList dựa trên mảng: truy cập theo index O(1), thêm cuối nhanh, chèn/xoá ở giữa phải dời phần tử. LinkedList là danh sách liên kết đôi: truy cập theo index O(n), tốn bộ nhớ hơn cho mỗi node.

Người phỏng vấn muốn nghe: trên thực tế ArrayList gần như luôn nhanh hơn nhờ dữ liệu nằm liền nhau trong bộ nhớ (cache-friendly).

Window function tính toán trên một nhóm dòng liên quan mà không gộp mất dòng như GROUP BY. Hay dùng: ROW_NUMBER, RANK, LAG/LEAD, tổng luỹ kế SUM() OVER.

SELECT *
FROM (
  SELECT o.*, ROW_NUMBER() OVER (
    PARTITION BY customer_id ORDER BY created_at DESC
  ) AS rn
  FROM orders o
) t
WHERE rn = 1;

• ROW_NUMBER cho số duy nhất; RANK cho cùng hạng khi bằng nhau và nhảy số; DENSE_RANK không nhảy số.
• LAG để so sánh với kỳ trước, ví dụ doanh thu tháng này so với tháng trước.

Hay sai: ORDER BY không xác định duy nhất khiến kết quả thay đổi giữa các lần chạy.

ETL biến đổi dữ liệu trước khi nạp vào kho; ELT nạp dữ liệu thô vào kho trước rồi biến đổi ngay trong kho bằng SQL.

ELT phổ biến vì:

• Warehouse/lakehouse trên cloud (BigQuery, Snowflake, Databricks) tính toán mạnh và co giãn.
• Giữ được dữ liệu thô, khi đổi logic có thể chạy lại.
• Biến đổi viết bằng SQL, quản lý bằng công cụ như dbt có version, test, tài liệu.

ETL vẫn hợp khi phải loại bỏ dữ liệu nhạy cảm trước khi vào kho, hoặc nguồn quá lớn cần lọc bớt.

Người phỏng vấn muốn nghe: tổ chức theo lớp (raw, staging, mart hoặc bronze, silver, gold).

Transaction là một nhóm thao tác được thực hiện như một đơn vị: hoặc tất cả thành công (COMMIT), hoặc không có gì xảy ra (ROLLBACK).

• Atomicity: không có trạng thái làm dở dang.
• Consistency: sau transaction dữ liệu vẫn thoả ràng buộc (khoá ngoại, unique, check).
• Isolation: các transaction chạy đồng thời không thấy dữ liệu dở dang của nhau, mức độ tuỳ isolation level.
• Durability: đã commit thì không mất dù server sập (nhờ write-ahead log / redo log).

BEGIN;
UPDATE accounts SET balance = balance - 500 WHERE id = 1;
UPDATE accounts SET balance = balance + 500 WHERE id = 2;
COMMIT;

Người phỏng vấn muốn nghe: một ví dụ thực tế như chuyển tiền hoặc trừ tồn kho, và bạn biết giữ transaction ngắn, không gọi API bên ngoài khi đang mở transaction.

IoC container của Spring tạo và quản lý các bean, rồi "tiêm" phụ thuộc vào class cần dùng, thay vì class tự new. Nhờ vậy code ít phụ thuộc cứng, dễ thay implementation và dễ test.

Constructor injection được khuyên dùng vì:

• Field có thể là final, object luôn ở trạng thái đầy đủ sau khi tạo.
• Test unit không cần Spring: chỉ cần new OrderService(mockRepo).
• Constructor quá nhiều tham số là dấu hiệu class đang ôm nhiều việc.
• Class chỉ có một constructor thì không cần ghi @Autowired.

Nên nói thêm về scope: mặc định bean là singleton (một instance cho cả context), ngoài ra có prototype, request, session.

Hay sai: để state thay đổi được (ví dụ biến đếm, list) trong bean singleton. Nhiều request chạy song song sẽ dùng chung và gây race condition.

Spring tạo proxy bao quanh bean. Khi gọi method có @Transactional qua proxy, proxy mở transaction, gọi method thật, rồi commit hoặc rollback.

Những lý do hay gặp khiến nó "không ăn":

• Self-invocation: method A trong cùng class gọi this.b() có @Transactional, lời gọi không đi qua proxy.
• Method là private hoặc final: proxy không chặn được lời gọi.
• Mặc định chỉ rollback với unchecked exception và Error. Checked exception vẫn commit, trừ khi khai báo rollbackFor = Exception.class.
• Exception bị catch và nuốt bên trong method.

Nên biết thêm propagation (REQUIRED, REQUIRES_NEW) và readOnly = true cho các truy vấn chỉ đọc.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn giải thích được bằng cơ chế proxy, không chỉ liệt kê lỗi.

"I'm working on an e-commerce platform that handles orders for several retail brands. The system is built with microservices on Node.js, using PostgreSQL and Redis, deployed on AWS. My team has six people and we work in two-week sprints. I'm mainly in charge of the order and payment services. Recently, I led the integration with a new payment gateway, from reading the API docs to handling edge cases like timeouts and duplicate callbacks."

Mẹo: đi từ tổng quan (sản phẩm làm gì, cho ai) tới vai trò của riêng bạn. Nói "my team" và "I" rõ ràng để người nghe biết phần nào bạn làm. Không cần kể tên khách hàng nếu bị ràng buộc bảo mật.

Trả lời thật nhưng hướng về phía trước: nói điều bạn đang tìm kiếm, không kể xấu nơi cũ.

Lý do chấp nhận được: muốn thử thách mới, muốn làm sản phẩm, dự án kết thúc, công ty tái cấu trúc, thu nhập chưa tương xứng (nói khéo).

Câu mẫu: "Em đã làm 2 năm ở dự án outsourcing, học được nhiều về quy trình và làm việc với khách nước ngoài. Giờ em muốn gắn bó lâu dài với một sản phẩm để thấy được tác động của những gì mình làm, và vị trí bên mình đúng hướng đó."

Hay sai: chê sếp, chê đồng nghiệp, kể chuyện drama. Người phỏng vấn sẽ nghĩ bạn cũng sẽ nói về công ty họ như vậy. Nếu nhảy việc nhiều, chuẩn bị lời giải thích cho từng lần.