Bên nội, bên ngoại gọi là gì
Họ hàng bên bố là bên nội, bên mẹ là bên ngoại. Bố mẹ của bố là ông bà nội, bố mẹ của mẹ là ông bà ngoại. Anh chị em của bố mẹ thì cách gọi phụ thuộc người đó là anh hay em của bố mẹ, là nam hay nữ, và vùng miền.
| Người | Miền Bắc | Miền Trung | Miền Nam | Vợ/chồng của họ |
|---|---|---|---|---|
| Anh trai của bố | bác | bác | bác | bác (gái) |
| Em trai của bố | chú | chú | chú | thím |
| Chị gái của bố | bác | o | cô | bác (Bắc), dượng |
| Em gái của bố | cô | o | cô | chú (Bắc), dượng |
| Anh trai của mẹ | bác | cậu | cậu | bác (Bắc), mợ |
| Em trai của mẹ | cậu | cậu | cậu | mợ |
| Chị gái của mẹ | bác | dì | dì | bác (Bắc), dượng |
| Em gái của mẹ | dì | dì | dì | chú (Bắc), dượng |
Xưng hô khác nhau thế nào giữa Bắc, Trung, Nam
Miền Bắc phân biệt kỹ người lớn hơn hay nhỏ hơn bố mẹ: mọi anh chị của bố mẹ đều là bác, chỉ em của bố mẹ mới là chú, cô, cậu, dì. Chồng của cô, của dì gọi là chú. Bố mẹ gọi là bố, mẹ; đời trên ông bà là cụ, rồi kỵ.
Miền Trung, nhất là vùng Huế, gọi chị em gái của bố là o, ông bà là ôn, mệ, mẹ là mạ; chồng của o và của dì là dượng.
Miền Nam phân biệt theo bên nội, ngoại hơn là lớn nhỏ: bên ngoại là cậu, dì cả; bên nội nữ là cô. Bố mẹ là ba, má; ông bà cố, ông bà sơ là các đời trên. Người miền Nam còn hay gọi kèm thứ trong nhà, con cả là thứ Hai: chú Tư, cô Sáu, cậu Út.
Con chú con bác: ai là anh, ai là em?
Anh chị em họ không xét theo tuổi mà theo vai của bố mẹ. Con của bác (anh của bố) luôn là anh, chị của con chú, dù sinh sau. Vì vậy công cụ so thứ bậc của hai người con của tổ tiên chung gần nhất chứ không so năm sinh của hai người đang hỏi. Năm sinh chỉ dùng để biết ai là anh, ai là em giữa anh chị em ruột.
Dâu, rể và thông gia xưng hô thế nào
Người làm dâu, làm rể gọi theo vợ hoặc chồng: gọi bố mẹ vợ là bố mẹ, gọi chú của chồng là chú, gọi em của vợ là em. Ngược lại, họ hàng gọi dâu rể theo vai của người trong nhà: vợ của anh là chị dâu, chồng của em gái là em rể, vợ của con là con dâu. Bố mẹ hai bên là thông gia, thường gọi nhau anh, chị và xưng tôi hoặc em.
Nhắc ngày giỗ theo âm lịch
Ngày giỗ tính theo ngày mất âm lịch, nên mỗi năm rơi vào một ngày dương lịch khác. Công cụ đổi ngày giỗ sang dương lịch bằng cùng thuật toán của trang lịch âm, báo còn bao nhiêu ngày, và cho tải file lịch .ics có ngày giỗ 10 năm tới (nhắc trước một ngày) để thêm vào lịch điện thoại.
Câu hỏi thường gặp
Em trai của bố gọi là gì, em trai của mẹ gọi là gì?
Em trai của bố là chú, vợ của chú là thím. Em trai của mẹ là cậu, vợ của cậu là mợ. Cách gọi này giống nhau ở cả ba miền. Anh trai của bố là bác; ở miền Bắc anh trai của mẹ cũng gọi là bác, còn miền Trung và miền Nam gọi là cậu.
Chồng của cô, chồng của dì gọi là gì?
Miền Bắc gọi chồng của cô và chồng của dì là chú. Miền Trung và miền Nam gọi là dượng. Ở Huế, chị em gái của bố gọi là o thay vì cô.
Con của em bố nhưng lớn tuổi hơn mình thì gọi là gì?
Vẫn gọi là em. Anh chị em họ xét theo vai của bố mẹ (con chú con bác), không theo tuổi: con của anh chị bố mẹ mình là anh, chị; con của em bố mẹ mình là em, dù sinh trước.
Lấy vợ thì gọi họ hàng nhà vợ thế nào?
Dâu, rể gọi theo vợ hoặc chồng: bố mẹ vợ gọi là bố mẹ, chú của vợ gọi là chú, em của vợ gọi là em. Bố mẹ hai bên (thông gia) gọi nhau là anh, chị.
Giỗ đầu, giỗ hết là gì?
Giỗ đầu (tiểu tường) là ngày giỗ tròn một năm âm lịch sau khi mất; giỗ hết (đại tường) là năm thứ hai, thường làm lễ mãn tang. Từ năm thứ ba là giỗ thường (cát kỵ). Công cụ cần năm mất để ghi rõ đó là giỗ thứ mấy.
Người mất vào tháng nhuận thì giỗ vào tháng nào?
Theo lệ phổ biến, người mất vào tháng nhuận được làm giỗ vào tháng thường cùng tên (mất tháng 4 nhuận thì giỗ tháng 4). Mất ngày 30 mà năm đó tháng thiếu (29 ngày) thì làm giỗ ngày 29. Công cụ tính theo cách này.
Cây gia đình nhập vào có bị gửi lên mạng không?
Không. Cây chỉ lưu trong trình duyệt trên máy của bạn. Muốn dùng trên máy khác, bấm "Xuất file sao lưu" rồi mở file đó ở máy kia.