Quality Control Intern (Software Tester)

Automation đáng tiền khi chạy lặp lại nhiều và ổn định; manual hợp với thứ thay đổi liên tục hoặc cần cảm nhận người dùng.

Nên automation:

• Bộ regression và smoke chạy mỗi build/release.
• Test API, tính toán nghiệp vụ nhiều bộ dữ liệu (data-driven).
• Luồng chính ít thay đổi giao diện.

Nên giữ manual:

• Tính năng mới, UI còn thay đổi theo sprint.
• Exploratory, usability, kiểm tra trực quan.
• Case chỉ chạy một hai lần, hoặc chi phí dựng môi trường quá lớn.

Nên nhắc chi phí bảo trì: script hỏng vì locator thay đổi cũng tốn thời gian. Ưu tiên tầng API/unit trước UI theo mô hình test pyramid.

Hay sai: nói "automation hết cho nhanh". Người phỏng vấn muốn thấy bạn biết tính ROI.

QA (Quality Assurance) lo quy trình để lỗi ít xảy ra ngay từ đầu; QC (Quality Control) kiểm tra sản phẩm để tìm lỗi đã xảy ra. Testing là một hoạt động chính của QC.

• QA: review requirement, đặt chuẩn Definition of Done, checklist review code, quy trình release.
• QC: viết và chạy test case, log bug, verify fix, regression.
• Thực tế ở Việt Nam, chức danh "QA" thường làm cả hai, nhưng phần lớn thời gian là QC.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn hiểu khái niệm và kể được việc cụ thể mình làm, ví dụ "Em tham gia review user story từ sprint planning để hỏi rõ acceptance criteria, rồi mới viết test case".

Chia theo nhóm để không sót, rồi áp dụng kỹ thuật thiết kế test.

• Chức năng: đúng email/mật khẩu; sai mật khẩu; email chưa đăng ký; để trống từng trường.
• Phân vùng tương đương & giá trị biên: độ dài mật khẩu ở min-1, min, max, max+1; email sai định dạng.
• Bảo mật: khoá tài khoản sau N lần sai, mật khẩu bị che, thông báo lỗi không tiết lộ email có tồn tại hay không, thử ký tự đặc biệt/SQL injection cơ bản.
• UI/UX: nhấn Enter để submit, tab order, hiện/ẩn mật khẩu, thông báo lỗi rõ ràng.
• Khác: "Ghi nhớ đăng nhập", session hết hạn, nhiều trình duyệt/thiết bị.

Hay sai: chỉ liệt kê case happy path, hoặc liệt kê lan man không có nhóm. Nên nói thêm mỗi test case gồm: tiền điều kiện, các bước, dữ liệu, kết quả mong đợi.

var có phạm vi hàm, còn let/const có phạm vi block ({}). const không cho gán lại biến, nhưng object hay array bên trong vẫn sửa được.

• Hoisting: khai báo được "kéo" lên đầu phạm vi. var được khởi tạo sẵn là undefined, nên dùng trước khi khai báo không báo lỗi.
• let/const cũng được hoist nhưng chưa khởi tạo. Truy cập trước dòng khai báo ném ReferenceError; khoảng đó gọi là temporal dead zone.
• Function declaration được hoist cả phần thân, nên gọi được trước khi định nghĩa.

console.log(a); // undefined
console.log(b); // ReferenceError
var a = 1;
let b = 2;

Người phỏng vấn muốn nghe: mặc định dùng const, cần gán lại mới dùng let, và gần như không dùng var trong code mới.

=== so sánh cả kiểu lẫn giá trị. == ép kiểu trước khi so, nên cho ra kết quả khó đoán: "0" == 0 là true, [] == false cũng true.

• Các giá trị falsy: false, 0, -0, 0n, "", null, undefined, NaN. Mọi thứ khác là truthy, kể cả [], {} và "0".
• NaN === NaN là false; dùng Number.isNaN(x).
• Ngoại lệ hay được chấp nhận: x == null để bắt cả null lẫn undefined.

Hay sai: viết const page = input || 1. Khi người dùng nhập 0, giá trị bị thay bằng 1. Dùng nullish coalescing input ?? 1 để chỉ thay khi là null hoặc undefined.

Bug report tốt giúp dev tái hiện được ngay mà không cần hỏi lại.

• Tiêu đề ngắn, nói rõ chỗ lỗi và hiện tượng.
• Môi trường: build/version, trình duyệt hoặc thiết bị, tài khoản test.
• Các bước tái hiện, kết quả thực tế, kết quả mong đợi.
• Bằng chứng: ảnh, video, log, request/response.
• Severity, Priority, tần suất (luôn xảy ra hay thỉnh thoảng).

Severity là mức ảnh hưởng kỹ thuật (crash, mất dữ liệu là Critical). Priority là mức gấp cần sửa theo góc nhìn business. Ví dụ: logo sai màu ở trang chủ có severity thấp nhưng priority cao trước buổi demo khách hàng; app crash ở một màn hình gần như không ai dùng có severity cao nhưng priority có thể thấp hơn.

Hay sai: tự đặt Priority thay cho PO/PM mà không trao đổi.

Ba loại này khác nhau ở mục đích và phạm vi.

• Smoke test: chạy nhanh các luồng chính ngay khi có build mới để quyết định build có đủ ổn để test tiếp không. Rộng nhưng nông.
• Sanity test: sau khi sửa một bug hay thay đổi nhỏ, kiểm tra nhanh đúng chỗ đó và vùng liên quan. Hẹp nhưng sâu.
• Regression test: kiểm tra lại các chức năng đã chạy đúng để chắc thay đổi mới không làm hỏng chúng. Phạm vi lớn nhất, hợp để automation.

Ví dụ trả lời: "Ở dự án trước, mỗi build lên môi trường test em chạy bộ smoke khoảng 20 case trong 15 phút. Fix bug thì sanity phần liên quan. Trước release cả team chạy regression, phần lặp lại đã được automation."

Người phỏng vấn muốn nghe: ví dụ thực tế từ dự án của bạn, không chỉ định nghĩa.

Đừng đợi tài liệu hoàn hảo; chủ động làm rõ và ghi lại giả định.

• Đặt câu hỏi cụ thể cho BA/PO ngay từ lúc refinement, ưu tiên những chỗ ảnh hưởng tới acceptance criteria.
• Tham khảo nguồn khác: bản thiết kế UI, hệ thống cũ, sản phẩm tương tự, hỏi dev về logic đã code.
• Viết test scenario ở mức cao trước, ghi rõ giả định, gửi lại cho BA/PO xác nhận.
• Kết hợp exploratory testing theo session có mục tiêu và ghi chú.
• Chỗ chưa rõ thì log thành câu hỏi/ticket thay vì tự quyết là bug hay không.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn chủ động và minh bạch. Ví dụ: "Em gửi danh sách 8 câu hỏi kèm giả định, PO trả lời 6, 2 câu còn lại em đánh dấu là rủi ro trong test report."

Closure là khi một hàm "nhớ" được các biến ở phạm vi nơi nó được tạo ra, kể cả sau khi hàm bên ngoài đã chạy xong.

for (var i = 0; i < 3; i++) {
  setTimeout(() => console.log(i), 0);
}
// In ra 3, 3, 3

• var chỉ có một biến i cho cả vòng lặp. Khi callback chạy, vòng lặp đã xong và i bằng 3.
• Đổi sang let thì mỗi vòng lặp có một i riêng, in ra 0, 1, 2.

Ứng dụng thực tế: tạo biến private, hàm factory, debounce, memoize, và các hook trong React.

Hay sai: closure giữ tham chiếu đến biến chứ không chụp lại giá trị. Closure giữ object lớn quá lâu (ví dụ trong listener không gỡ) cũng là nguồn rò rỉ bộ nhớ.

Tìm hiểu trước mặt bằng lương cho vị trí và số năm kinh nghiệm (dữ liệu lương trên Drama Công Ty, bạn bè cùng ngành), rồi đưa ra một khoảng có căn cứ.

• Nói rõ gross hay net. Gross là lương trước khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân; net là số thực nhận.
• Hỏi tổng thu nhập: lương tháng 13 (không bắt buộc theo luật), thưởng, chu kỳ review lương, bảo hiểm sức khoẻ.
• Lương thử việc theo luật tối thiểu bằng 85% lương chính thức; nhiều công ty trả 100%, cứ hỏi rõ.

Câu mẫu: "Dựa trên kinh nghiệm và mặt bằng thị trường, em mong muốn khoảng X đến Y triệu gross. Em cũng muốn hiểu thêm về thưởng và review lương bên mình."

Hay sai: nói "tuỳ công ty" (dễ bị trả thấp), hoặc khai khống lương hiện tại.