Process Quality Assurance (PQA, QA QC)

Scrum làm theo nhịp sprint cố định với cam kết đầu sprint; Kanban là luồng liên tục, giới hạn số việc đang làm (WIP limit) và tối ưu thời gian hoàn thành.

• Scrum hợp với phát triển sản phẩm có lộ trình, cần nhịp demo và lập kế hoạch đều đặn.
• Kanban hợp với việc đến liên tục và khó dự đoán: vận hành, hỗ trợ, bảo trì, xử lý ticket khách hàng.
• Chỉ số: Scrum thường nhìn velocity, burndown; Kanban nhìn lead time, cycle time, throughput.
• Nhiều team kết hợp: sprint cho tính năng, một làn Kanban cho bug gấp.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn chọn theo bản chất công việc, không theo sở thích. Ví dụ: "Team maintain hệ thống cho khách, yêu cầu đến mỗi ngày, em chuyển sang Kanban với WIP limit và cam kết thời gian phản hồi theo mức ưu tiên."

Estimate là việc của cả team, không phải PM tự đặt rồi giao xuống.

• Story point: đo độ lớn tương đối (khối lượng, độ phức tạp, rủi ro), so với một story mẫu. Hay dùng planning poker với dãy gần Fibonacci để cả team thảo luận chỗ hiểu khác nhau.
• Giờ/ngày công: cần khi báo giá dự án outsourcing, hợp đồng fixed-price hoặc lập kế hoạch nguồn lực.
• Với dự án lớn: chia nhỏ (WBS), estimate theo khoảng (lạc quan, khả dĩ, bi quan), cộng buffer cho rủi ro, tích hợp, test, sửa bug.
• Dùng dữ liệu cũ (velocity, dự án tương tự) để kiểm tra lại.

Hay sai: đổi story point ra giờ một cách cứng nhắc, hoặc dùng velocity để so sánh hiệu suất giữa các team.

Công cụ chỉ hữu ích khi team cập nhật thật và bạn nhìn đúng chỉ số.

• Cấu trúc: Epic cho tính năng lớn, Story/Task cho việc trong sprint, Bug riêng; có quy ước đặt tên và trạng thái thống nhất.
• Board phản ánh đúng workflow của team (To Do, In Progress, Code Review, Testing, Done).
• Theo dõi: burndown/burnup của sprint, việc bị kẹt lâu ở một cột, số bug mở theo mức độ.
• Dashboard hoặc báo cáo định kỳ cho khách hàng/sếp: tiến độ theo milestone, rủi ro, quyết định cần họ đưa ra.
• Kết hợp Confluence hoặc wiki cho tài liệu, biên bản họp.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn dùng dữ liệu để phát hiện vấn đề sớm (ví dụ ticket nằm ở cột Testing quá lâu là dấu hiệu thiếu tester), không chỉ để báo cáo.

Bug report tốt giúp dev tái hiện được ngay mà không cần hỏi lại.

• Tiêu đề ngắn, nói rõ chỗ lỗi và hiện tượng.
• Môi trường: build/version, trình duyệt hoặc thiết bị, tài khoản test.
• Các bước tái hiện, kết quả thực tế, kết quả mong đợi.
• Bằng chứng: ảnh, video, log, request/response.
• Severity, Priority, tần suất (luôn xảy ra hay thỉnh thoảng).

Severity là mức ảnh hưởng kỹ thuật (crash, mất dữ liệu là Critical). Priority là mức gấp cần sửa theo góc nhìn business. Ví dụ: logo sai màu ở trang chủ có severity thấp nhưng priority cao trước buổi demo khách hàng; app crash ở một màn hình gần như không ai dùng có severity cao nhưng priority có thể thấp hơn.

Hay sai: tự đặt Priority thay cho PO/PM mà không trao đổi.

Ba loại này khác nhau ở mục đích và phạm vi.

• Smoke test: chạy nhanh các luồng chính ngay khi có build mới để quyết định build có đủ ổn để test tiếp không. Rộng nhưng nông.
• Sanity test: sau khi sửa một bug hay thay đổi nhỏ, kiểm tra nhanh đúng chỗ đó và vùng liên quan. Hẹp nhưng sâu.
• Regression test: kiểm tra lại các chức năng đã chạy đúng để chắc thay đổi mới không làm hỏng chúng. Phạm vi lớn nhất, hợp để automation.

Ví dụ trả lời: "Ở dự án trước, mỗi build lên môi trường test em chạy bộ smoke khoảng 20 case trong 15 phút. Fix bug thì sanity phần liên quan. Trước release cả team chạy regression, phần lặp lại đã được automation."

Người phỏng vấn muốn nghe: ví dụ thực tế từ dự án của bạn, không chỉ định nghĩa.

Phát hiện sớm, nói thật sớm, và chọn phương án cùng team và PO.

• Tìm nguyên nhân: estimate sai, phát sinh việc ngoài kế hoạch, bị block bởi bên khác, có người nghỉ.
• Gỡ block trước: liên hệ team khác, khách hàng, xin môi trường, quyết định nhanh các điểm chờ.
• Cùng PO thương lượng phạm vi: giữ những gì quan trọng nhất cho sprint goal, đẩy phần còn lại sang sprint sau.
• Thông báo cho stakeholder kèm kế hoạch mới, không đợi tới ngày review.
• Retrospective: tìm nguyên nhân gốc để điều chỉnh planning lần sau.

Hay sai: bắt team OT để kịp mà không đổi gì về phạm vi. Làm một lần có thể được, nhưng lặp lại thì chất lượng giảm và người giỏi sẽ nghỉ.

Mỗi yêu cầu "nhỏ" cộng lại thành trễ hạn. Cần quy trình tiếp nhận thay đổi rõ ràng từ đầu dự án.

• Chốt phạm vi bằng tài liệu hoặc backlog đã thống nhất, kèm định nghĩa hoàn thành.
• Mọi yêu cầu mới đi qua một kênh: ghi nhận, đánh giá effort và ảnh hưởng tới mốc bàn giao.
• Đưa lựa chọn cho khách: đổi lấy hạng mục khác, dời mốc, tính thêm chi phí, hoặc để giai đoạn sau.
• Dự án fixed-price: dùng change request có ký duyệt. Dự án time & material: minh bạch ảnh hưởng tới ngân sách.
• Dặn team không nhận yêu cầu trực tiếp từ khách mà không qua PM/PO.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn vẫn giữ được quan hệ tốt với khách. Nói "có, và đây là cái giá" thay vì chỉ nói "không".

Nói chuyện riêng, sớm và dựa trên sự việc trước khi kết luận.

• Chuẩn bị ví dụ cụ thể (task nào, trễ bao lâu, ảnh hưởng gì), tránh nhận xét chung chung kiểu "em làm chậm".
• Hỏi để hiểu nguyên nhân: việc quá sức, thiếu kiến thức, yêu cầu không rõ, vấn đề cá nhân, hay mất động lực.
• Cùng thống nhất kế hoạch: chia task nhỏ hơn, ghép cặp với người kinh nghiệm, check-in thường xuyên hơn, hỗ trợ đào tạo.
• Theo dõi và phản hồi định kỳ. Nếu không cải thiện, phối hợp với line manager/HR theo quy trình của công ty.

Hay sai: góp ý trước cả team, hoặc lẳng lặng giao việc cho người khác làm thay. Cách đó làm người giỏi kiệt sức và vấn đề không được giải quyết.

"I'm working on an e-commerce platform that handles orders for several retail brands. The system is built with microservices on Node.js, using PostgreSQL and Redis, deployed on AWS. My team has six people and we work in two-week sprints. I'm mainly in charge of the order and payment services. Recently, I led the integration with a new payment gateway, from reading the API docs to handling edge cases like timeouts and duplicate callbacks."

Mẹo: đi từ tổng quan (sản phẩm làm gì, cho ai) tới vai trò của riêng bạn. Nói "my team" và "I" rõ ràng để người nghe biết phần nào bạn làm. Không cần kể tên khách hàng nếu bị ràng buộc bảo mật.

Tìm hiểu trước mặt bằng lương cho vị trí và số năm kinh nghiệm (dữ liệu lương trên Drama Công Ty, bạn bè cùng ngành), rồi đưa ra một khoảng có căn cứ.

• Nói rõ gross hay net. Gross là lương trước khi trừ bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân; net là số thực nhận.
• Hỏi tổng thu nhập: lương tháng 13 (không bắt buộc theo luật), thưởng, chu kỳ review lương, bảo hiểm sức khoẻ.
• Lương thử việc theo luật tối thiểu bằng 85% lương chính thức; nhiều công ty trả 100%, cứ hỏi rõ.

Câu mẫu: "Dựa trên kinh nghiệm và mặt bằng thị trường, em mong muốn khoảng X đến Y triệu gross. Em cũng muốn hiểu thêm về thưởng và review lương bên mình."

Hay sai: nói "tuỳ công ty" (dễ bị trả thấp), hoặc khai khống lương hiện tại.