Lương gross net khác nhau thế nào? Cách tính lương thực nhận 2026 qua 3 ví dụ
Offer ghi gross nhưng tiền về tài khoản là net. Bài giải thích khác biệt, công thức trừ bảo hiểm (giả định 10,5%) và thuế TNCN theo biểu thuế mới từ kỳ tính thuế 2026, kèm ví dụ gross 15, 25, 40 triệu và cách đổi net sang gross.
Tóm tắt nhanh
- Gross là lương trước khấu trừ. Net là số tiền về tài khoản sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc phần người lao động đóng và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Các ví dụ trong bài giả định phần bảo hiểm này là 10,5% lương, trong đó BHXH là 8%.
- Từ kỳ tính thuế 2026: giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Biểu thuế có 5 bậc, từ 5% đến 35%.
- Ví dụ (độc thân, không người phụ thuộc, bảo hiểm 10,5% trên toàn bộ lương): gross 25 triệu → net khoảng 22,03 triệu. Gross 40 triệu → net khoảng 34,27 triệu.
- Muốn net 30 triệu thì gross cần khoảng 34,7 triệu (không người phụ thuộc) hoặc khoảng 34,0 triệu (1 người phụ thuộc).
- Bài chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý hay thuế. Số thực nhận còn phụ thuộc căn cứ đóng bảo hiểm và các khoản miễn thuế trong trường hợp của bạn.
Lương gross net là cặp khái niệm xuất hiện trong gần như mọi offer: gross là con số trên hợp đồng, net là số bạn nhận được cuối tháng. Chênh lệch giữa hai số này gồm bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN. Cách tính thuế áp dụng mới từ kỳ tính thuế 2026. Bài này đi qua các tham số đã kiểm với nguồn công khai, công thức từng bước và ba ví dụ bằng số để bạn tự tính được lương thực nhận.
1. Lương gross net khác nhau thế nào?
Lương gross là tổng tiền lương trước khi trừ bất kỳ khoản nào. Lương net là số còn lại sau khi trừ phần bảo hiểm người lao động phải đóng và thuế TNCN.
Khi so sánh offer, hãy so cùng một loại. Một offer 35 triệu gross không thể đặt cạnh offer 35 triệu net, vì 35 triệu net tương ứng với một mức gross cao hơn đáng kể. Khi deal lương, bạn cũng nên hỏi rõ con số nhà tuyển dụng nói là gross hay net, và khoản thưởng (ví dụ thưởng KPI) được ghi theo gross hay net.
2. Các tham số đang áp dụng ở thời điểm tháng 10/2026
Thuế TNCN
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/7/2026 và thay thế Luật Thuế TNCN 2007.
- Theo Báo điện tử Xây dựng chính sách, biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Các quy định về tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
- Điều 10: giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Bảo hiểm bắt buộc
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2025. Người lao động đóng 8% tiền lương vào BHXH. Các ví dụ trong bài giả định thêm phần BHYT và BHTN, nâng tổng bảo hiểm người lao động đóng lên 10,5% lương. Đây là giả định tính toán của bài, phần BHYT và BHTN chưa được đối chiếu với văn bản trong bài này, nên bạn cần đối chiếu với bảng lương của mình.
- Theo Luật BHXH 41/2024/QH15, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Mức tham chiếu hiện bằng lương cơ sở. Với lương cơ sở 2,34 triệu đồng, trần là 46,8 triệu đồng/tháng.
- Từ 01/7/2026, lương cơ sở là 2,53 triệu đồng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Nếu mức tham chiếu theo lương cơ sở thì trần mới là 20 × 2,53 = 50,6 triệu đồng. Báo Sức khỏe & Đời sống có bài về mức trần 50,6 triệu, nhưng trang nguồn chúng tôi mở không nêu chi tiết cách tính và thời điểm áp dụng. Các ví dụ trong bài đều dưới cả hai mức trần.
- Các loại bảo hiểm khác có thể có quy định trần riêng. Hãy hỏi kế toán về căn cứ đóng của bạn.
Bài chưa đối chiếu các văn bản hướng dẫn thi hành. Nếu cần trích dẫn chính thức, bạn nên đối chiếu với toàn văn trên Công báo.
Biểu thuế lũy tiến 5 bậc (cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công)
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu | 35% |
3. Công thức tính lương thực nhận từ gross
Bốn bước là đủ cho trường hợp phổ biến. Đây là cách tính giản lược của bài, dựa trên các tham số ở mục 2:
- Tính bảo hiểm của bạn = lương làm căn cứ đóng × 10,5% (không vượt trần).
- Thu nhập sau bảo hiểm = gross − bảo hiểm.
- Thu nhập tính thuế = thu nhập sau bảo hiểm − 15,5 triệu − (6,2 triệu × số người phụ thuộc). Nếu kết quả bằng hoặc nhỏ hơn 0 thì không phải nộp thuế.
- Thuế = áp từng bậc vào thu nhập tính thuế. Net = gross − bảo hiểm − thuế.
Các ví dụ dưới đây giả định bạn độc thân, không người phụ thuộc, toàn bộ khoản gross là lương chịu thuế và bảo hiểm đóng trên toàn bộ gross. Thực tế, mức lương đóng bảo hiểm có thể thấp hơn gross. Khi đó net của bạn sẽ khác.
4. Ví dụ bằng số: gross 15, 25 và 40 triệu
Đơn vị: triệu đồng/tháng.
| Khoản | Gross 15 | Gross 25 | Gross 40 |
|---|---|---|---|
| Bảo hiểm 10,5% | 1,575 | 2,625 | 4,2 |
| Thu nhập sau bảo hiểm | 13,425 | 22,375 | 35,8 |
| Thu nhập tính thuế (sau trừ 15,5) | 0 | 6,875 | 20,3 |
| Thuế TNCN | 0 | 0,344 | 1,53 |
| Net | 13,425 | 22,031 | 34,27 |
| Net/gross | 89,5% | 88,1% | 85,7% |
Chi tiết ví dụ gross 40 triệu
- Bảo hiểm: 40 × 10,5% = 4,2 triệu.
- Thu nhập tính thuế: 40 − 4,2 − 15,5 = 20,3 triệu.
- Thuế: 10 triệu đầu × 5% = 0,5 triệu. Phần 10,3 triệu còn lại × 10% = 1,03 triệu. Tổng 1,53 triệu.
- Net: 40 − 4,2 − 1,53 = 34,27 triệu.
Có người phụ thuộc thì khác bao nhiêu?
Với gross 25 triệu và 1 người phụ thuộc, thu nhập tính thuế giảm còn 0,675 triệu. Thuế chỉ còn khoảng 33.750 đồng, net khoảng 22,34 triệu (cao hơn 310.000 đồng so với không có người phụ thuộc). Với gross 40 triệu, thuế giảm từ 1,53 triệu xuống 0,91 triệu, nghĩa là net tăng 620.000 đồng/tháng.
5. Muốn net 30 triệu thì gross phải là bao nhiêu?
Khi deal lương, bạn thường biết số tiền muốn nhận về và cần quy ngược ra gross. Với các giả định như trên:
- Không người phụ thuộc: trong khoảng thuế bậc 2 (gross khoảng 28,5 triệu đến trần bảo hiểm), net = 0,8055 × gross + 2,05 (triệu đồng). Net 30 triệu cần gross khoảng 34,7 triệu. Kiểm tra: bảo hiểm 3,64 triệu, thuế khoảng 1,06 triệu, net còn khoảng 30,0 triệu.
- 1 người phụ thuộc: trong khoảng thuế bậc 1 (gross khoảng 24,25 đến 35,4 triệu), net = 0,85025 × gross + 1,085 (triệu đồng). Net 30 triệu cần gross khoảng 34,0 triệu.
Hai công thức này chỉ đúng trong khoảng gross đã nêu. Với mức lương khác, bạn thay vào công thức ở mục 3 rồi dò dần.
6. Bạn nên làm gì khi so sánh offer
- Hỏi rõ gross hay net cho cả lương cứng lẫn thưởng. Yêu cầu ghi trong thư mời nhận việc.
- Hỏi mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Con số này ảnh hưởng đến net hiện tại và các quyền lợi bảo hiểm sau này.
- Tính net theo cùng một giả định cho mọi offer bằng công thức ở mục 3, rồi mới đặt cạnh nhau.
- Khai báo người phụ thuộc với bộ phận nhân sự hoặc kế toán nếu bạn đủ điều kiện, vì mỗi người giúp giảm thu nhập tính thuế 6,2 triệu đồng/tháng.
- Đối chiếu với bảng lương đầu tiên. Nếu net lệch nhiều so với tính toán, hỏi kế toán về khoản miễn thuế, phụ cấp hoặc căn cứ đóng bảo hiểm.
Bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý hay tư vấn thuế. Trường hợp phức tạp (nhiều nguồn thu nhập, không cư trú, thưởng lớn, cổ phiếu thưởng), bạn nên hỏi bộ phận kế toán, cơ quan thuế hoặc chuyên gia thuế.
Câu hỏi thường gặp
Lương net có phải là số tiền cuối cùng không bị trừ gì nữa không?
Net là số sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc của người lao động và thuế TNCN. Một số công ty còn trừ thêm các khoản khác như quỹ, phí công đoàn hay tạm ứng, nên số chuyển khoản có thể thấp hơn net trong thư mời nhận việc. Hãy hỏi kế toán danh sách các khoản trừ.
Lương bao nhiêu thì phải đóng thuế TNCN năm 2026?
Thuế chỉ phát sinh khi thu nhập sau khi trừ bảo hiểm vượt mức giảm trừ gia cảnh. Với người độc thân, bảo hiểm 10,5% trên toàn bộ lương, ngưỡng tương ứng khoảng 17,3 triệu đồng gross/tháng (0,895 × gross > 15,5 triệu). Với 1 người phụ thuộc, ngưỡng này khoảng 24,25 triệu đồng gross/tháng (0,895 × gross > 21,7 triệu).
Lương gross cao thì có đóng bảo hiểm trên toàn bộ không?
Không. Theo Luật BHXH 41/2024/QH15, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH có trần là 20 lần mức tham chiếu, tức 46,8 triệu đồng khi lương cơ sở là 2,34 triệu đồng. Từ 01/7/2026 lương cơ sở là 2,53 triệu đồng, nên nếu mức tham chiếu theo lương cơ sở thì trần là 50,6 triệu đồng. Phần lương vượt trần không bị tính BHXH tương ứng, nhưng vẫn chịu thuế TNCN. Hãy hỏi kế toán về căn cứ đóng của từng loại bảo hiểm.
Giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu có áp dụng cho cả năm 2026 không?
Theo Luật 109/2025/QH15, các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, và theo MyVietnamTax thì khai báo của cả năm 2026, kể cả tháng 01, tính theo quy định mới. Mức giảm trừ là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Nếu bảng lương các tháng đầu năm của bạn tính theo mức giảm trừ cũ, hãy hỏi kế toán về việc điều chỉnh khi quyết toán thuế.
Bài do hệ thống AI của Drama Công Ty tổng hợp từ các nguồn bên dưới và tự kiểm tra số liệu. Thấy sai, bạn bình luận hoặc báo cáo bài để ban biên tập sửa.
Nguồn
- Luật số 109/2025/QH15 Luật Thuế thu nhập cá nhân — Công báo Chính phủ
- Chi tiết Biểu thuế thu nhập cá nhân lũy tiến từng phần — Báo điện tử Xây dựng chính sách – Chính phủ
- Quy định giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân — Báo điện tử Xây dựng chính sách – Chính phủ
- Có áp dụng luôn Luật Thuế TNCN 2025 từ tháng 01/2026? — MyVietnamTax
- Mức lương tối đa đóng BHXH năm 2026 là bao nhiêu? — LuatVietnam
- Từ 1/7, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng — Sức khỏe & Đời sống
Bài của ban biên tập Drama Công Ty, chuyên mục Lương Thưởng & Phúc Lợi. Có chuyện muốn kể? Viết bài ẩn danh.