Câu hỏi nên hỏi HR trước khi nhận offer: 12 câu cho dân IT và ngân hàng

Tóm tắt nhanh

• Hỏi bằng văn bản, gom vào một email trước khi trả lời offer. Bốn nhóm cần làm rõ: thu nhập, thử việc và công việc, điều khoản ràng buộc, cách làm việc hằng ngày.
• Thử việc: luật cho phép tối đa 180 / 60 / 30 / 6 ngày tùy loại công việc, lương thử việc ít nhất 85% lương công việc. Trong thử việc, mỗi bên đều có thể hủy mà không cần báo trước, nên phải hỏi rõ tiêu chí đạt.
• Lương đóng BHXH chỉ tính các khoản có mức tiền cụ thể, được thỏa thuận và trả thường xuyên, ổn định. Khoản phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, chất lượng công việc không được tính, nên hãy hỏi cơ cấu lương cứng và lương biến đổi.
• Thưởng, trong đó có thưởng Tết, không phải nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp; khoản nào bạn muốn tính vào thu nhập (kể cả "tháng 13") thì nên có trong hợp đồng hoặc quy chế thưởng.
• Chưa nộp đơn nghỉ ở chỗ cũ khi chưa có offer bằng văn bản. Thời hạn báo trước khi nghỉ là 45 / 30 / 3 ngày tùy loại hợp đồng.

Câu hỏi nên hỏi HR trước khi nhận offer không phải để thể hiện bạn khó tính. Mục đích là chắc rằng con số trong email, điều khoản trong hợp đồng và điều HR nói qua điện thoại khớp nhau. Bài này chia 12 câu hỏi thành 4 nhóm cho người đi làm ở công ty IT và ngân hàng, mỗi câu có lý do hỏi và căn cứ luật nếu có.

1. Vì sao phải hỏi trước khi gật đầu

Sau vòng phỏng vấn, người ta thường chỉ nhìn một con số lương rồi trả lời. Một bài hướng dẫn rà soát offer letter đăng tháng 4/2026 gom những chỗ dễ sót vào 8 nhóm: chức danh và mô tả công việc, cơ cấu thu nhập, thử việc, thời gian làm việc, phúc lợi, người quản lý, điều khoản ràng buộc, thời hạn và onboarding. Lời khuyên đi kèm là dồn mọi thắc mắc vào một email thay vì hỏi rải rác.

Bộ luật Lao động 2019 (số 45/2019/QH14) hiện còn hiệu lực. Các điều khoản dưới đây lấy từ bộ luật này, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15) cùng các văn bản hướng dẫn được nêu tên trong từng phần.

2. Câu hỏi nên hỏi HR trước khi nhận offer về thu nhập

Câu 1: Mức lương trong offer là gross hay net, gồm những khoản nào?

Hỏi rõ con số đã gồm phụ cấp, hỗ trợ ăn trưa, đi lại hay chưa. Người lao động đóng 10,5% lương tính bảo hiểm (8% hưu trí và tử tuất, 1,5% y tế, 1% thất nghiệp). Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15. Với mức giảm trừ đó, nên nhờ HR gửi bảng tính từ gross sang net, hoặc tự tính lại.

Câu 2: Lương cứng chiếm bao nhiêu, phần biến đổi tính thế nào?

Đây là câu quan trọng khi phỏng vấn ngân hàng hoặc vị trí có chỉ tiêu: hỏi KPI do ai đặt, đo theo kỳ nào, mức tối thiểu để nhận đủ, có bị điều chỉnh giữa năm không. Với vị trí IT, hãy hỏi thưởng dự án hay thưởng hiệu suất dựa vào tiêu chí nào. Hợp đồng lao động phải ghi mức lương, hình thức và thời hạn trả lương, phụ cấp (Điều 21 khoản 1 Bộ luật Lao động 2019). Khoản nào chỉ được hứa miệng thì khó đòi sau này.

Câu 3: Thưởng Tết, thưởng tháng 13 có nằm trong hợp đồng hoặc quy chế thưởng không?

Theo Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, thưởng dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc, và thưởng, trong đó có thưởng Tết, không phải nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp trong mọi trường hợp. Vì vậy cụm "thưởng tháng 13" nghe ở buổi phỏng vấn chỉ nên được tính khi ghi thành điều kiện cụ thể. Hãy hỏi điều kiện nhận, cách tính và công ty có quy chế thưởng công bố hay không.

Câu 4: Lương đóng BHXH của tôi là bao nhiêu?

Từ 01/7/2025, theo Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, tiền lương đóng BHXH gồm lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác có mức tiền cụ thể, được thỏa thuận và trả thường xuyên, ổn định. Khoản phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc không được tính. Nên hỏi: "Mức lương đóng bảo hiểm ghi trong hợp đồng là bao nhiêu và gồm những khoản nào?"

3. Nhóm thử việc và công việc thực tế

Câu 5: Thử việc bao lâu, lương thử việc bao nhiêu, tiêu chí đạt là gì?

Thời gian thử việc tối đa theo Điều 25: 180 ngày với công việc quản lý doanh nghiệp, 60 ngày với vị trí cần trình độ cao đẳng trở lên, 30 ngày với công việc cần trình độ trung cấp hoặc nhân viên kỹ thuật, 6 ngày làm việc với công việc khác. Chỉ được thử việc một lần cho một công việc. Lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất bằng 85% lương của công việc đó (Điều 26).

Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ mà không cần báo trước và không phải bồi thường (Điều 27). Đó là lý do bạn cần tiêu chí đạt bằng chữ, chứ không chỉ "làm tốt là được".

Câu 6: Kết quả thử việc được thông báo thế nào, và bao giờ ký hợp đồng chính thức?

Theo Điều 27, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc. Nếu đạt thì tiếp tục hoặc giao kết hợp đồng lao động. Hãy hỏi mốc đánh giá (giữa kỳ, cuối kỳ), ai đánh giá và loại hợp đồng sẽ ký sau đó.

Câu 7: Chức danh, mô tả công việc, người quản lý trực tiếp và địa điểm làm việc?

Chức danh trong offer nên khớp với JD bạn đã đọc. Dân developer nên hỏi thêm về team, công nghệ đang dùng, quy trình release và có on-call hay không. Người đi phỏng vấn BA nên hỏi mình làm việc với ai, ai chốt yêu cầu. Nếu làm hybrid hoặc remote, hãy xin quy định bằng văn bản vì công việc và địa điểm làm việc cũng là nội dung của hợp đồng lao động (Điều 21 khoản 1).

4. Nhóm điều khoản ràng buộc

Câu 8: Có hợp đồng đào tạo hoặc cam kết bồi hoàn chi phí không?

Khi bạn được công ty đào tạo bằng kinh phí của công ty, hai bên ký hợp đồng đào tạo nghề (Điều 62). Hợp đồng ghi nghề đào tạo, địa điểm và thời gian đào tạo, thời hạn bạn cam kết làm việc sau đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí. Nghĩa vụ hoàn trả dựa trên thỏa thuận trong hợp đồng đào tạo, và các khoản chi phải có chứng từ hợp lệ. Hãy hỏi trước: khóa nào, chi phí bao nhiêu, cam kết bao lâu, hoàn trả theo tỷ lệ hay nguyên số, trong trường hợp nào phải hoàn trả.

Câu 9: Có NDA, điều khoản bảo mật hay hạn chế làm việc cho đối thủ không?

Nếu công việc liên quan trực tiếp đến bí mật kinh doanh hoặc bí mật công nghệ, công ty có quyền thỏa thuận bằng văn bản về nội dung, thời hạn bảo vệ, quyền lợi và bồi thường (Điều 21 khoản 2). Với dân IT và ngân hàng, đây là điều khoản hay gặp. Xin bản đầy đủ để đọc trước, đừng đợi ngày nhận việc mới nhận giấy.

Câu 10: Loại hợp đồng nào, và nếu nghỉ thì phải báo trước bao lâu?

Thời hạn báo trước của người lao động theo Điều 35 là ít nhất 45 ngày với hợp đồng không xác định thời hạn, 30 ngày với hợp đồng từ 12 đến 36 tháng, 3 ngày làm việc với hợp đồng dưới 12 tháng. Con số này ảnh hưởng cả đến chuyện khác: nếu bạn đang đi làm, thời hạn báo trước ở công ty cũ quyết định ngày bạn có thể nhận việc mới.

5. Nhóm cách làm việc hằng ngày và thời hạn trả lời

Câu 11: Phép năm, giờ làm, OT và thiết bị làm việc

Phép năm tối thiểu theo Điều 113 là 12 ngày làm việc/năm trong điều kiện bình thường, và theo Điều 114 cứ 5 năm làm việc tăng thêm 1 ngày. Nếu công ty cho nhiều hơn thì ghi rõ. Ngoài ra hãy hỏi cách tính và bù giờ làm thêm, laptop và thiết bị công ty cấp, bảo hiểm sức khỏe riêng (nếu có) và thời điểm đủ điều kiện hưởng.

Câu 12: Hạn trả lời offer, ngày bắt đầu và thời điểm xét tăng lương

Hỏi hạn chót phản hồi, ngày onboarding có linh hoạt không (để kịp báo trước ở chỗ cũ), hồ sơ cần chuẩn bị, chu kỳ review lương và tiêu chí xét tăng. Điều 21 khoản 1 cũng yêu cầu hợp đồng nêu chế độ nâng bậc, nâng lương.

Bạn nên làm gì

1. Xin offer bằng văn bản (email hoặc offer letter có chữ ký) trước khi quyết định. Chưa nộp đơn nghỉ ở chỗ cũ khi mới có lời hứa miệng.
2. Gom toàn bộ câu hỏi vào một email, đánh số từng câu, giọng lịch sự và cụ thể. Ví dụ: "Em muốn xác nhận cơ cấu lương gồm lương cứng, phụ cấp và thưởng biến đổi để em hiểu đúng offer."
3. Xin bản nháp hợp đồng lao động hoặc hợp đồng thử việc, kể cả NDA và cam kết đào tạo nếu có. So sánh với những gì HR trả lời.
4. Lập bảng so sánh nếu bạn có nhiều offer. Mỗi dòng là một khoản: lương cứng, thưởng chắc chắn, thưởng có điều kiện, lương đóng BHXH, phép, thời gian thử việc.
5. Đọc kết quả sau khi HR trả lời. Câu trả lời né tránh hoặc "để sau" với những điểm đã ghi trong luật là tín hiệu cần cân nhắc. Hãy đối chiếu thêm với review công ty trước khi chốt.
6. Ghi lại mọi thay đổi bằng văn bản. Điều gì thay đổi so với lúc phỏng vấn thì hỏi lại trước khi ký.

Câu hỏi thường gặp

Nên hỏi HR về lương và phúc lợi vào lúc nào?

Thời điểm hợp lý nhất là sau khi có offer chính thức và trước khi bạn trả lời đồng ý, vì lúc này công ty đã chọn bạn và bạn vẫn còn quyền quyết định. Các câu hỏi về cơ cấu lương, thử việc và điều khoản nên gửi bằng email để có bằng chứng. Những câu liên quan trực tiếp đến vai trò như công nghệ dùng hay cách đánh giá thì có thể hỏi sớm hơn, ngay trong vòng phỏng vấn.

Thưởng Tết, thưởng tháng 13 có bắt buộc phải có không?

Theo Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, thưởng dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động, và thưởng, trong đó có thưởng Tết, không phải là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp trong mọi trường hợp. Với khoản được gọi là "tháng 13", bạn chỉ nên tính vào thu nhập khi nó được ghi trong hợp đồng hoặc quy chế thưởng của công ty.

Lương thử việc thấp hơn 85% có đúng luật không?

Theo Điều 26 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Vì vậy hãy hỏi rõ mức lương chính thức làm căn cứ, rồi tự nhân với 85% để đối chiếu với con số trong offer.

Lương đóng BHXH có luôn bằng lương trong hợp đồng không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Từ 01/7/2025, tiền lương đóng BHXH gồm lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định, có mức tiền cụ thể và được thỏa thuận. Khoản phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, chất lượng công việc không tính vào. Cách chắc chắn là hỏi HR mức lương đóng bảo hiểm ghi trong hợp đồng và đối chiếu với các khoản trong bảng lương.

---

Bài do hệ thống AI của Drama Công Ty tổng hợp từ các nguồn bên dưới và tự kiểm tra số liệu. Thấy sai, bạn bình luận hoặc báo cáo bài để ban biên tập sửa.

Nguồn

• Bộ luật Lao động 2019 — VCCI
• Những quy định về thử việc trong Bộ luật Lao động 2019 — vuit.org.vn
• Doanh nghiệp có bắt buộc phải thưởng Tết cho người lao động? — LSVN
• Chi phí đào tạo được hoàn trả theo Điều 62 Bộ luật Lao động năm 2019: Những vướng mắc từ thực tiễn áp dụng — LSVN
• Quy định mới nhất về tiền lương đóng BHXH bắt buộc từ ngày 1-7 — Báo Người Lao Động
• Toàn văn: Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 — Cổng thông tin xây dựng chính sách, pháp luật (chinhphu.vn)
• Mức đóng bảo hiểm xã hội năm 2026: Những thay đổi người lao động cần biết — Pháp luật Plus - Báo Pháp luật Việt Nam
• Đã có Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 nâng giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu/tháng — LuatVietnam
• Offer letter là gì? Những điểm chạm "cốt tử" cần rà soát trước khi gật đầu nhận việc — Fidovn