Thực tập sinh lập trình

Middleware là các bước nối thành pipeline xử lý request: mỗi bước có thể xử lý, gọi bước kế tiếp, rồi xử lý tiếp response trên đường về. Thứ tự rất quan trọng vì request đi qua đúng theo thứ tự đăng ký.

app.UseExceptionHandler("/error");
app.UseHttpsRedirection();
app.UseRouting();
app.UseCors();
app.UseAuthentication();
app.UseAuthorization();
app.MapControllers();

• Exception handler phải đứng đầu để bắt lỗi của mọi bước sau.
• UseAuthentication phải trước UseAuthorization, nếu không user luôn là ẩn danh.
• Middleware có thể "short-circuit", vd. trả cache hoặc 401 mà không gọi next.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn từng viết middleware riêng, vd. gắn correlation id hoặc log thời gian xử lý, và phân biệt được middleware với filter của MVC.

N+1 là khi lấy danh sách N bản ghi bằng 1 query, rồi mỗi bản ghi lại phát sinh thêm 1 query để lấy dữ liệu liên quan, thường do lazy loading hoặc truy vấn trong vòng lặp.

Cách xử lý:

• Eager loading: .Include(o => o.Items).
• Tốt hơn nữa là projection chỉ lấy cột cần: .Select(o => new OrderDto(o.Id, o.Items.Count)).
• Include nhiều collection gây "cartesian explosion" thì dùng .AsSplitQuery().
• Màn hình chỉ đọc thì thêm .AsNoTracking() để giảm chi phí change tracking.

Để phát hiện, bật log SQL của EF Core khi phát triển, hoặc dùng công cụ APM xem số query mỗi request.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn kiểm tra SQL thực sự được sinh ra thay vì tin LINQ trông gọn là chạy nhanh.

GC quản lý heap theo thế hệ: object mới ở Gen 0, sống sót qua lần thu gom thì lên Gen 1, Gen 2. Phần lớn object chết trẻ nên thu gom Gen 0 rất rẻ. Object lớn (khoảng từ 85 KB) vào Large Object Heap và chỉ được thu cùng Gen 2.

GC chỉ thu hồi bộ nhớ managed. Tài nguyên khác như file, socket, kết nối DB cần giải phóng chủ động qua IDisposable:

await using var conn = new NpgsqlConnection(cs);
using var stream = File.OpenRead(path);

• Finalizer chỉ là lưới an toàn, chạy không xác định thời điểm và tốn chi phí.

Hay sai: tạo mới HttpClient cho mỗi request rồi dispose, dễ cạn socket. Hãy dùng IHttpClientFactory hoặc một instance dùng chung.

Đo trước rồi mới sửa: tìm đúng query chậm, đọc execution plan, rồi chỉnh index hoặc cách viết query.

1. Bật slow query log (MySQL) hoặc pg_stat_statements (PostgreSQL) để biết query nào tốn thời gian nhất.
2. Chạy EXPLAIN (PostgreSQL nên dùng EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS)) xem có full scan, ước lượng số dòng lệch nhiều so với thực tế, sort trên đĩa không.
3. Sửa theo nguyên nhân: thêm hoặc đổi composite index, bỏ hàm bọc cột, chỉ SELECT cột cần, phân trang bằng keyset thay cho OFFSET lớn.
4. Kiểm tra phía ứng dụng: lỗi N+1 query, thiếu connection pool, lock chờ lâu.
5. Cập nhật thống kê (ANALYZE) nếu planner ước lượng sai.

Người phỏng vấn muốn nghe: quy trình có số liệu trước/sau, không phải đoán rồi thêm index bừa.

Chuẩn hoá là tách dữ liệu để mỗi thông tin chỉ lưu ở một chỗ, tránh dư thừa và sai lệch khi cập nhật.

• 1NF: mỗi ô một giá trị nguyên tử, không lưu danh sách trong một cột.
• 2NF: cột không khoá phụ thuộc vào toàn bộ khoá chính, không chỉ một phần.
• 3NF: cột không khoá không phụ thuộc bắc cầu qua cột không khoá khác.

Denormalize khi đọc nhiều hơn ghi rất nhiều và JOIN trở thành điểm nghẽn: lưu sẵn comment_count trong bảng bài viết, chép customer_name vào đơn hàng để giữ đúng tên tại thời điểm đặt, hoặc dựng bảng báo cáo riêng.

Hay sai: denormalize mà không có cơ chế đồng bộ (trigger, job, event) nên số liệu lệch dần. Hãy nói rõ cái giá phải trả là logic ghi phức tạp hơn.

Value type (int, bool, struct, enum) chứa trực tiếp dữ liệu, gán là sao chép giá trị. Reference type (class, string, mảng, delegate) chứa tham chiếu tới object trên heap, gán là sao chép tham chiếu.

• Biến cục bộ value type thường nằm trên stack, nhưng nếu là field của class thì nằm trên heap cùng object đó.
• struct không kế thừa được, hợp với dữ liệu nhỏ, bất biến (toạ độ, tiền tệ). Nên khai báo readonly struct.
• Ép value type sang object hoặc interface gây boxing, tốn cấp phát.

var a = new Point(1, 2);  // struct
var b = a; b.X = 9;       // a.X vẫn là 1

Hay sai: nói "value type luôn nằm trên stack". Hãy nói về ngữ nghĩa sao chép thay vì vị trí bộ nhớ.

async/await giúp viết code bất đồng bộ như tuần tự: khi gặp await một tác vụ chưa xong, method trả quyền điều khiển, thread được giải phóng, phần còn lại chạy tiếp khi tác vụ hoàn thành. Trình biên dịch biến method thành một state machine.

• Async giúp không chặn thread khi chờ I/O (DB, HTTP), nhờ vậy server phục vụ được nhiều request hơn; nó không tự làm code chạy nhanh hơn.
• Việc nặng về CPU mới cần Task.Run.

Gọi .Result hoặc .Wait() chặn thread đang chờ. Ở môi trường có SynchronizationContext (WinForms, WPF, ASP.NET cũ) dễ gây deadlock; ở ASP.NET Core gây cạn thread pool khi tải cao.

Hay sai: dùng async void ngoài event handler, exception sẽ không bắt được. Hãy trả về Task và "async all the way".

Interface mô tả khả năng (hợp đồng) mà nhiều kiểu không liên quan có thể cùng thực hiện; abstract class là lớp cha dùng chung code và trạng thái cho một họ lớp gần nhau.

• Một class implement nhiều interface nhưng chỉ kế thừa một class.
• Abstract class có field, constructor, method có sẵn thân.
• Từ C# 8 interface có default implementation, nhưng vẫn không có field trạng thái.

Dùng interface cho các phụ thuộc cần thay thế hoặc mock trong test (IEmailSender, IOrderRepository). Dùng abstract class khi các lớp con thật sự chia sẻ logic, vd. BaseHandler xử lý log và retry chung.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn ưu tiên composition và interface, chỉ dùng kế thừa khi có quan hệ "là một" rõ ràng.

JOIN quyết định giữ lại những dòng nào khi ghép hai bảng theo điều kiện.

• INNER JOIN: chỉ giữ dòng khớp ở cả hai bảng.
• LEFT JOIN: giữ mọi dòng bảng trái; bảng phải không khớp thì cột thành NULL.
• RIGHT JOIN: ngược lại với LEFT, ít dùng vì có thể đổi chỗ bảng.
• FULL OUTER JOIN: giữ tất cả dòng của cả hai (MySQL không hỗ trợ trực tiếp, phải UNION hai LEFT JOIN).

Ví dụ tìm khách chưa từng đặt hàng:

SELECT c.id, c.name
FROM customers c
LEFT JOIN orders o ON o.customer_id = c.id
WHERE o.id IS NULL;

Hay sai: đặt điều kiện lọc bảng phải trong WHERE (vd. WHERE o.status = 'paid') làm LEFT JOIN biến thành INNER JOIN; điều kiện đó phải để trong ON.

Cho thấy bạn có cách làm cụ thể, không chỉ nói "em chịu được áp lực".

• Chia nhỏ việc, ưu tiên phần quan trọng nhất cho mục tiêu.
• Báo sớm cho lead/PM nếu thấy không kịp, đề xuất cắt phạm vi hoặc xin hỗ trợ.
• Giữ chất lượng ở phần cốt lõi; ghi lại nợ kỹ thuật để xử lý sau.
• Giữ bình tĩnh, giao tiếp ngắn gọn, rõ ràng với team.

Câu mẫu theo STAR: "Trước buổi demo cho khách, team phát hiện lỗi tích hợp chỉ còn hai ngày. Em liệt kê các phần bị ảnh hưởng, cùng PM chọn luồng nào bắt buộc phải chạy cho demo, phần còn lại hẹn bàn giao tuần sau. Demo diễn ra suôn sẻ và khách đồng ý với lịch mới."

Hay sai: khoe thức trắng nhiều đêm. Người phỏng vấn muốn thấy bạn quản lý được áp lực, không chỉ chịu đựng.