Senior Data Security - Data Division

Ưu tiên theo rủi ro: chặn những con đường tấn công phổ biến nhất với chi phí thấp nhất trước.

Thứ tự hợp lý:

1. Kiểm kê tài sản và dữ liệu quan trọng: không biết có gì thì không bảo vệ được.
2. MFA cho email, VPN, tài khoản quản trị, cloud.
3. Quản lý bản vá, nhất là hệ thống lộ ra Internet.
4. Backup tách rời, có diễn tập khôi phục.
5. EDR trên máy trạm và server, log tập trung.
6. Đào tạo nhận diện phishing, quy trình báo cáo dễ dàng.

Đo lường: tỷ lệ tài khoản có MFA, thời gian vá lỗ hổng nghiêm trọng, thời gian phát hiện và xử lý sự cố, kết quả diễn tập.

Người phỏng vấn muốn nghe: nói được ngôn ngữ rủi ro kinh doanh với ban lãnh đạo.

Authentication trả lời "bạn là ai"; authorization trả lời "bạn được làm gì". Lỗi phân quyền (Broken Access Control) đứng đầu OWASP Top 10 trong các bản gần đây.

Lỗi hay gặp:

• IDOR: đổi /orders/123 thành /orders/124 xem được đơn người khác vì server không kiểm tra chủ sở hữu.
• Chỉ ẩn nút trên giao diện mà API vẫn cho gọi.
• Tin vào role gửi từ client.

Cách phòng:

• Kiểm tra quyền ở server cho mọi request, mặc định từ chối.
• Tập trung logic phân quyền vào một chỗ (middleware, policy).
• Viết test cho trường hợp người dùng A truy cập dữ liệu của B.

JWT là token tự chứa thông tin, server kiểm tra bằng chữ ký mà không cần tra DB; điểm yếu là khó thu hồi trước khi hết hạn.

• Luôn kiểm tra chữ ký với thuật toán cố định phía server; từ chối alg: none.
• Kiểm tra exp, iss, aud.
• Access token sống ngắn (vài phút), kèm refresh token có thể thu hồi và xoay vòng.
• Payload chỉ base64, ai cũng đọc được: không chứa dữ liệu nhạy cảm.
• Trên trình duyệt, cân nhắc cookie HttpOnly thay vì localStorage để giảm hậu quả nếu có XSS.
• Khoá ký đủ mạnh, quản lý trong secret manager.

Người phỏng vấn muốn nghe: hiểu đánh đổi giữa JWT và session lưu phía server.

Star schema là mô hình dữ liệu cho phân tích: một bảng fact ở giữa nối với nhiều bảng dimension xung quanh, giúp truy vấn đơn giản và nhanh.

• Fact: ghi các sự kiện đo đếm được (đơn hàng, lượt xem), chứa số đo (số tiền, số lượng) và khoá ngoại tới dimension. Thường rất nhiều dòng.
• Dimension: mô tả ngữ cảnh (khách hàng, sản phẩm, ngày, cửa hàng), ít dòng, nhiều cột thuộc tính.
• Phải xác định rõ grain: mỗi dòng fact là gì (một đơn hay một dòng sản phẩm trong đơn).

Hay sai: trộn nhiều grain trong một bảng fact, dẫn đến cộng trùng khi tổng hợp.

SCD là cách xử lý khi thuộc tính của dimension thay đổi theo thời gian, ví dụ khách hàng chuyển thành phố hoặc đổi hạng thành viên.

• Type 1: ghi đè giá trị cũ. Đơn giản nhưng mất lịch sử; báo cáo quá khứ hiển thị theo giá trị mới.
• Type 2: thêm dòng mới cho mỗi thay đổi, kèm valid_from, valid_to, is_current và surrogate key. Giữ được lịch sử, fact trỏ đúng phiên bản tại thời điểm phát sinh.

Chọn Type 2 khi nghiệp vụ cần phân tích theo trạng thái lúc xảy ra (doanh thu theo hạng khách hàng lúc mua).

Hay sai: join fact với dimension Type 2 mà quên điều kiện thời gian hoặc is_current, làm nhân bản dòng.

SIEM thu thập log từ nhiều nguồn (firewall, endpoint, server, cloud, AD), chuẩn hoá, tương quan và sinh alert theo rule hoặc phát hiện bất thường.

Quy trình xử lý alert:

1. Triage: đọc alert, xác định tài sản và người dùng liên quan, mức độ quan trọng.
2. Điều tra: đối chiếu log xung quanh thời điểm, tra IOC (IP, hash, domain) với threat intel.
3. Kết luận: dương tính thật hay giả; ghi lại bằng chứng.
4. Leo thang theo playbook nếu là sự cố thật.
5. Tinh chỉnh rule nếu là báo động giả lặp lại.

Người phỏng vấn muốn nghe: ghi chép đầy đủ và biết khi nào cần leo thang thay vì tự xử lý.

Ý chính là "shift left": phát hiện lỗi sớm, tự động trong pipeline, nhưng không làm chậm team quá mức.

• Thiết kế: threat modeling cho tính năng nhạy cảm (thanh toán, đăng nhập).
• Code: SAST, quét secret ở pre-commit và CI.
• Phụ thuộc: SCA quét thư viện có lỗ hổng, cập nhật tự động; tạo SBOM.
• Build: quét image container, ký artifact.
• Chạy thử: DAST trên staging.
• Hạ tầng: quét IaC tìm cấu hình sai.

Chặn build chỉ với lỗi mức cao có thể khai thác; lỗi khác đưa vào backlog có hạn xử lý.

Hay sai: bật mọi công cụ với ngưỡng gắt, dev ngập báo động giả và tìm cách tắt.

Theo vòng đời ứng phó sự cố: chuẩn bị, phát hiện và phân tích, ngăn chặn, loại bỏ, khôi phục, rút kinh nghiệm.

1. Xác nhận và báo cáo theo quy trình, lập nhóm xử lý, ghi mốc thời gian.
2. Ngăn chặn: cô lập máy khỏi mạng nhưng không tắt nguồn vội, để giữ bằng chứng trong RAM.
3. Thu thập bằng chứng: snapshot đĩa, bộ nhớ, log; giữ chuỗi bảo quản.
4. Xác định phạm vi: tài khoản, máy khác, dữ liệu bị ảnh hưởng.
5. Loại bỏ và khôi phục: dựng lại từ image sạch, đổi toàn bộ credential liên quan, vá lỗ hổng gốc.
6. Sau sự cố: báo cáo, bổ sung rule phát hiện; thông báo theo nghĩa vụ pháp lý nếu lộ dữ liệu cá nhân.

Hay sai: chỉ xoá mã độc rồi dùng tiếp máy đó.

Vài task chậm hơn hẳn phần còn lại thường là data skew: một khoá chiếm phần lớn dữ liệu, dồn vào một partition.

Chẩn đoán qua Spark UI: xem stage chậm, so sánh thời gian và dung lượng shuffle giữa các task, có spill ra đĩa không.

Cách xử lý:

• Bật Adaptive Query Execution (mặc định bật ở Spark 3.2+) để tự tách partition bị lệch.
• Broadcast bảng nhỏ khi join để tránh shuffle.
• Thêm salt vào khoá nóng rồi gộp lại.
• Lọc dữ liệu và chọn cột sớm, tránh collect() về driver.
• Điều chỉnh số partition; xử lý vấn đề quá nhiều file nhỏ.

Người phỏng vấn muốn nghe: đo bằng Spark UI trước, không tăng tài nguyên một cách mù quáng.

Người phỏng vấn muốn biết bạn tự quản lý được và giao tiếp chủ động khi không ngồi cạnh team.

• Cập nhật tiến độ thường xuyên trên công cụ chung (ticket, kênh chat của team), không để người khác phải hỏi.
• Viết rõ ràng: câu hỏi có ngữ cảnh, ghi lại kết quả thảo luận.
• Có khung giờ làm việc ổn định, phản hồi trong giờ làm, báo trước khi vắng.
• Dùng ngày lên văn phòng (nếu hybrid) cho thảo luận, brainstorm, gặp gỡ team.

Câu mẫu: "Team cũ của em làm hybrid hai ngày ở văn phòng. Những ngày remote em cập nhật trạng thái task mỗi sáng và cuối ngày, vướng gì thì gọi nhanh 10 phút thay vì nhắn qua lại."