Security Operations Engineer (Expert/Senior)

JWT là token tự chứa thông tin, server kiểm tra bằng chữ ký mà không cần tra DB; điểm yếu là khó thu hồi trước khi hết hạn.

• Luôn kiểm tra chữ ký với thuật toán cố định phía server; từ chối alg: none.
• Kiểm tra exp, iss, aud.
• Access token sống ngắn (vài phút), kèm refresh token có thể thu hồi và xoay vòng.
• Payload chỉ base64, ai cũng đọc được: không chứa dữ liệu nhạy cảm.
• Trên trình duyệt, cân nhắc cookie HttpOnly thay vì localStorage để giảm hậu quả nếu có XSS.
• Khoá ký đủ mạnh, quản lý trong secret manager.

Người phỏng vấn muốn nghe: hiểu đánh đổi giữa JWT và session lưu phía server.

SIEM thu thập log từ nhiều nguồn (firewall, endpoint, server, cloud, AD), chuẩn hoá, tương quan và sinh alert theo rule hoặc phát hiện bất thường.

Quy trình xử lý alert:

1. Triage: đọc alert, xác định tài sản và người dùng liên quan, mức độ quan trọng.
2. Điều tra: đối chiếu log xung quanh thời điểm, tra IOC (IP, hash, domain) với threat intel.
3. Kết luận: dương tính thật hay giả; ghi lại bằng chứng.
4. Leo thang theo playbook nếu là sự cố thật.
5. Tinh chỉnh rule nếu là báo động giả lặp lại.

Người phỏng vấn muốn nghe: ghi chép đầy đủ và biết khi nào cần leo thang thay vì tự xử lý.

Ý chính là "shift left": phát hiện lỗi sớm, tự động trong pipeline, nhưng không làm chậm team quá mức.

• Thiết kế: threat modeling cho tính năng nhạy cảm (thanh toán, đăng nhập).
• Code: SAST, quét secret ở pre-commit và CI.
• Phụ thuộc: SCA quét thư viện có lỗ hổng, cập nhật tự động; tạo SBOM.
• Build: quét image container, ký artifact.
• Chạy thử: DAST trên staging.
• Hạ tầng: quét IaC tìm cấu hình sai.

Chặn build chỉ với lỗi mức cao có thể khai thác; lỗi khác đưa vào backlog có hạn xử lý.

Hay sai: bật mọi công cụ với ngưỡng gắt, dev ngập báo động giả và tìm cách tắt.

Load balancer tầng 4 phân phối theo IP/port (TCP/UDP), không đọc nội dung; tầng 7 hiểu HTTP nên định tuyến được theo path, host, header.

• L7 (ALB, Application Gateway, HTTP(S) LB): định tuyến /api và /web tới các nhóm khác nhau, kết thúc TLS, gắn WAF, hợp web/API.
• L4 (NLB, Azure Load Balancer): độ trễ thấp, thông lượng cao, giao thức không phải HTTP (game, MQTT, DB proxy), cần IP tĩnh.
• Cả hai đều có health check để loại máy hỏng.

Hay sai: health check trỏ vào trang nặng hoặc phụ thuộc DB, khiến LB loại hết máy khi DB chậm.

Bắt đầu từ dữ liệu chi phí, không đoán: xem Cost Explorer/Cost Management theo dịch vụ, region, tag và theo ngày để tìm điểm tăng.

Thủ phạm hay gặp:

• Tài nguyên quên tắt: máy dev, ổ đĩa, snapshot, IP tĩnh không gắn máy.
• Data transfer: traffic ra Internet, qua NAT Gateway, giữa AZ/region.
• Log và metric ghi quá nhiều, giữ quá lâu.
• Auto scaling không co lại.

Tối ưu: right-sizing, Savings Plans/Reserved cho tải nền ổn định, spot cho việc chịu ngắt quãng, lifecycle policy chuyển dữ liệu cũ sang lớp lưu trữ rẻ.

Người phỏng vấn muốn nghe: gắn tag bắt buộc và đặt budget alert để phát hiện sớm.

Cache giảm độ trễ và tải cho DB, đổi lại phải chấp nhận dữ liệu có thể cũ trong một khoảng thời gian.

• Cache-aside (phổ biến nhất): đọc cache, miss thì đọc DB rồi ghi vào cache kèm TTL. Khi cập nhật thì ghi DB rồi xoá key cache.
• Write-through: ghi qua cache rồi cache ghi xuống DB, dữ liệu cache luôn mới nhưng ghi chậm hơn.
• Write-behind: ghi cache trước, đẩy xuống DB sau; nhanh nhưng có thể mất dữ liệu.

Các vấn đề cần xử lý:

• Cache stampede: key nóng hết hạn, hàng nghìn request cùng đánh vào DB. Giải pháp: lock hoặc single-flight, làm mới sớm, thêm độ lệch ngẫu nhiên cho TTL.
• Cache penetration: truy vấn key không tồn tại liên tục. Giải pháp: cache cả kết quả rỗng, dùng bloom filter.

Hay sai: cập nhật cache thay vì xoá, dễ ghi đè giá trị cũ khi hai request chạy song song.

Theo vòng đời ứng phó sự cố: chuẩn bị, phát hiện và phân tích, ngăn chặn, loại bỏ, khôi phục, rút kinh nghiệm.

1. Xác nhận và báo cáo theo quy trình, lập nhóm xử lý, ghi mốc thời gian.
2. Ngăn chặn: cô lập máy khỏi mạng nhưng không tắt nguồn vội, để giữ bằng chứng trong RAM.
3. Thu thập bằng chứng: snapshot đĩa, bộ nhớ, log; giữ chuỗi bảo quản.
4. Xác định phạm vi: tài khoản, máy khác, dữ liệu bị ảnh hưởng.
5. Loại bỏ và khôi phục: dựng lại từ image sạch, đổi toàn bộ credential liên quan, vá lỗ hổng gốc.
6. Sau sự cố: báo cáo, bổ sung rule phát hiện; thông báo theo nghĩa vụ pháp lý nếu lộ dữ liệu cá nhân.

Hay sai: chỉ xoá mã độc rồi dùng tiếp máy đó.

Zero Trust bỏ giả định "ở trong mạng nội bộ là tin cậy": mọi truy cập đều được xác thực, kiểm tra thiết bị và cấp quyền tối thiểu theo từng ứng dụng.

Lộ trình thực tế:

• Tập trung danh tính (SSO), bắt buộc MFA, ưu tiên loại chống phishing (passkey, FIDO2).
• Kiểm kê tài sản và ứng dụng, phân loại dữ liệu.
• Kiểm tra trạng thái thiết bị (đã mã hoá, đã vá, có EDR) trước khi cho truy cập.
• Thay VPN toàn mạng bằng truy cập theo từng ứng dụng qua access proxy.
• Phân đoạn mạng để hạn chế di chuyển ngang.
• Ghi log mọi truy cập và giám sát liên tục.

Người phỏng vấn muốn nghe: Zero Trust là chiến lược làm dần, không phải mua một sản phẩm.

Phần lớn sự cố cloud đến từ cấu hình sai và quản lý danh tính lỏng lẻo, không phải lỗ hổng của nhà cung cấp.

Lỗi nguy hiểm hay gặp:

• Bucket/storage để public, database mở ra Internet.
• Access key dài hạn bị lộ, quyền quá rộng.
• Tắt hoặc không bật log audit.

Biện pháp:

• IAM least privilege, ưu tiên role và credential ngắn hạn; MFA cho mọi người.
• Guardrail cấp tổ chức chặn cấu hình nguy hiểm.
• Bật log audit, đưa vào SIEM; dùng công cụ CSPM để phát hiện cấu hình sai liên tục.
• Mã hoá mặc định, quản lý khoá tập trung.
• Hạ tầng qua IaC có quét và review.

Người phỏng vấn muốn nghe: nắm mô hình trách nhiệm chung giữa bạn và nhà cung cấp.

Trả lời thật nhưng hướng về phía trước: nói điều bạn đang tìm kiếm, không kể xấu nơi cũ.

Lý do chấp nhận được: muốn thử thách mới, muốn làm sản phẩm, dự án kết thúc, công ty tái cấu trúc, thu nhập chưa tương xứng (nói khéo).

Câu mẫu: "Em đã làm 2 năm ở dự án outsourcing, học được nhiều về quy trình và làm việc với khách nước ngoài. Giờ em muốn gắn bó lâu dài với một sản phẩm để thấy được tác động của những gì mình làm, và vị trí bên mình đúng hướng đó."

Hay sai: chê sếp, chê đồng nghiệp, kể chuyện drama. Người phỏng vấn sẽ nghĩ bạn cũng sẽ nói về công ty họ như vậy. Nếu nhảy việc nhiều, chuẩn bị lời giải thích cho từng lần.