[Operational Risk] _IT Risk

Tách lỗi theo từng khâu của pipeline, kiểm tra từ dưới lên.

1. Dữ liệu: tài liệu đã được nạp chưa, trích xuất từ PDF/bảng có bị vỡ không, có phiên bản cũ mâu thuẫn không.
2. Chunking: thông tin cần thiết có bị cắt đôi giữa hai chunk không.
3. Truy xuất: log các chunk lấy về cho câu hỏi đó; đúng chunk có nằm trong top-k không. Thử hybrid search, rerank, viết lại câu hỏi.
4. Sinh: chunk đúng đã có trong prompt mà vẫn sai thì xem prompt, thứ tự đặt ngữ cảnh, quá nhiều ngữ cảnh nhiễu.
5. Thêm ca này vào bộ eval để tránh tái diễn.

Người phỏng vấn muốn nghe: có tracing để xem từng bước, không đoán mò.

Agent cho LLM tự quyết định gọi tool theo nhiều bước, nên lỗi và rủi ro tăng theo số bước; cần giới hạn quyền và kiểm soát chặt.

• Tool rõ ràng: mô tả và schema tham số chặt, kiểm tra đầu vào bằng code trước khi thực thi.
• Quyền tối thiểu: tool chỉ đọc khi có thể; thao tác ghi, xoá, chuyển tiền cần người xác nhận.
• Prompt injection: nội dung lấy từ web, email, tài liệu là dữ liệu không tin cậy; không để nó điều khiển tool nhạy cảm.
• Giới hạn số bước, timeout, ngân sách token; xử lý lỗi tool và cho phép thử lại có kiểm soát.
• Log và tracing toàn bộ chuỗi hành động để audit.
• Đánh giá theo tỷ lệ hoàn thành tác vụ trên bộ kịch bản.

Người phỏng vấn muốn nghe: workflow cố định thường đủ; chỉ dùng agent tự do khi thật cần.

Overfitting là mô hình học thuộc cả nhiễu của tập train nên kém trên dữ liệu mới; underfitting là mô hình quá đơn giản, kém ngay cả trên tập train.

Phát hiện: so sánh lỗi train và validation. Train tốt mà validation kém là overfit; cả hai đều kém là underfit.

Khắc phục overfitting:

• Thêm dữ liệu, data augmentation.
• Regularization (L1/L2, dropout, weight decay), early stopping.
• Giảm độ phức tạp mô hình, bớt đặc trưng nhiễu.

Khắc phục underfitting: mô hình mạnh hơn, đặc trưng tốt hơn, train lâu hơn, giảm regularization.

Người phỏng vấn muốn nghe: liên hệ với bias-variance trade-off và dùng cross-validation khi dữ liệu ít.

Train để học tham số, validation để chọn mô hình và siêu tham số, test để ước lượng hiệu năng thật lúc cuối và chỉ dùng một lần.

Data leakage là khi thông tin không có ở thời điểm dự đoán lọt vào lúc train, khiến kết quả offline đẹp nhưng chạy thật thì kém.

Ví dụ hay gặp:

• Chuẩn hoá hoặc chọn đặc trưng trên toàn bộ dữ liệu trước khi chia tập.
• Dữ liệu chuỗi thời gian chia ngẫu nhiên thay vì theo thời gian.
• Đặc trưng chứa thông tin từ tương lai hoặc từ chính nhãn (như "ngày huỷ hợp đồng" khi dự đoán khách rời bỏ).
• Cùng một người dùng xuất hiện ở cả train và test.

Hay sai: tinh chỉnh nhiều lần dựa trên tập test, biến nó thành validation.

Precision là trong các ca mô hình báo dương, bao nhiêu ca đúng; recall là trong các ca dương thật, mô hình bắt được bao nhiêu; F1 là trung bình điều hoà của hai chỉ số.

Ví dụ phát hiện gian lận với 1% giao dịch gian lận: mô hình đoán "không gian lận" cho mọi giao dịch đạt accuracy 99% nhưng recall bằng 0.

• Ưu tiên recall khi bỏ sót đắt (bệnh, gian lận); ưu tiên precision khi báo nhầm đắt (chặn nhầm giao dịch).
• Dùng PR-AUC thay vì chỉ ROC-AUC khi lớp dương rất hiếm.
• Chọn ngưỡng quyết định theo chi phí nghiệp vụ, không mặc định 0.5.

Người phỏng vấn muốn nghe: gắn metric với hậu quả kinh doanh.

Attention cho mỗi token "nhìn" tất cả token khác và tính trọng số mức liên quan, nhờ đó nắm được phụ thuộc xa trong câu. Mỗi token tạo ra query, key, value; trọng số là softmax của tích query với key (chia cho căn bậc hai số chiều), rồi lấy tổng có trọng số của value.

Transformer thắng RNN vì:

• Xử lý song song cả chuỗi khi train, tận dụng GPU tốt; RNN phải đi tuần tự.
• Ít gặp vấn đề mất thông tin ở chuỗi dài.
• Mở rộng quy mô tốt, là nền của các LLM hiện nay.

Đánh đổi: chi phí attention tăng theo bình phương độ dài chuỗi, nên ngữ cảnh dài tốn bộ nhớ và tính toán.

RAG (Retrieval-Augmented Generation) tìm các đoạn tài liệu liên quan rồi đưa vào prompt để LLM trả lời dựa trên đó, giúp dùng dữ liệu riêng, cập nhật mà không cần train lại.

Các bước:

1. Nạp và làm sạch tài liệu (PDF, wiki), giữ metadata và quyền truy cập.
2. Chunking theo cấu trúc (tiêu đề, đoạn), có chồng lấp hợp lý.
3. Embedding và lưu vào vector DB.
4. Truy xuất: kết hợp tìm vector và từ khoá (hybrid), rồi rerank.
5. Sinh câu trả lời với prompt yêu cầu bám nguồn và trích dẫn, trả lời "không biết" khi thiếu thông tin.

Hay sai: bỏ qua phân quyền, để người dùng nhận được nội dung từ tài liệu họ không được xem.

Bắt đầu từ cách rẻ và nhanh nhất, chỉ nâng cấp khi đo được là chưa đủ.

• Prompting: thử đầu tiên; chỉ dẫn rõ, ví dụ mẫu (few-shot), định dạng đầu ra có cấu trúc.
• RAG: khi mô hình thiếu kiến thức (tài liệu nội bộ, dữ liệu thay đổi thường xuyên), cần trích dẫn nguồn.
• Fine-tuning: khi cần đổi hành vi ổn định (văn phong, định dạng, tác vụ hẹp lặp lại), hoặc muốn dùng mô hình nhỏ rẻ hơn thay mô hình lớn. Kỹ thuật như LoRA giảm chi phí.

Fine-tuning không phải cách tốt để nhồi kiến thức mới hay thay đổi liên tục; RAG hợp hơn.

Người phỏng vấn muốn nghe: có bộ đánh giá trước để so sánh các phương án bằng số liệu.

Hallucination là khi mô hình sinh ra nội dung nghe hợp lý nhưng sai hoặc không có căn cứ. Không loại bỏ hoàn toàn được, chỉ giảm và kiểm soát.

• Cung cấp ngữ cảnh đúng qua RAG, yêu cầu chỉ trả lời dựa trên nguồn và trích dẫn.
• Cho phép và khuyến khích trả lời "không đủ thông tin".
• Dùng đầu ra có cấu trúc (JSON schema) và kiểm tra hợp lệ bằng code.
• Với số liệu, tra cứu hoặc tính toán qua tool/API thay vì để mô hình tự nhớ.
• Kiểm tra sau sinh: đối chiếu câu trả lời với nguồn.
• Thiết kế UX hiển thị nguồn; tác vụ rủi ro cao có người duyệt.

Người phỏng vấn muốn nghe: đo tỷ lệ hallucination bằng bộ đánh giá, không chỉ dựa vào cảm giác.

Chọn điểm yếu thật, không chí mạng với vị trí, và cho thấy bạn đang cải thiện.

Cấu trúc: điểm yếu, ảnh hưởng đã gặp, việc bạn đang làm để khắc phục, tiến bộ đến nay.

Câu mẫu: "Trước đây em hay ngại hỏi khi bị kẹt, tự loay hoay quá lâu, có lần làm trễ task. Giờ em tự đặt giới hạn: kẹt quá một hai giờ mà không có hướng thì em hỏi đồng đội, kèm những gì đã thử. Từ khi làm vậy em xong việc đúng hạn hơn và học được nhanh hơn từ người khác."

Ví dụ khác có thể dùng: chưa quen nói trước đám đông, tiếng Anh nói chưa trôi chảy, hay ôm việc.

Hay sai: "Điểm yếu của em là quá cầu toàn" (nghe như né câu hỏi), hoặc nêu điểm yếu là kỹ năng cốt lõi của vị trí.