Manual Tester (QA QC)

Test API là kiểm tra hợp đồng giữa client và server, không cần UI.

• Status code đúng từng trường hợp: 200/201, 400 khi dữ liệu sai, 401/403 khi thiếu quyền, 404, 409, 500.
• Response body: đúng schema, kiểu dữ liệu, trường bắt buộc, giá trị khớp DB.
• Validation: thiếu trường, sai kiểu, giá trị biên, chuỗi rất dài, ký tự đặc biệt.
• Phân quyền: user A có đọc/sửa được dữ liệu của user B không.
• Idempotency & trạng thái: gọi lại POST/PUT nhiều lần, thứ tự gọi API sai.
• Hiệu năng cơ bản: thời gian phản hồi, phân trang.

Công cụ hay dùng: Postman (collection, environment, script kiểm tra), sau đó đưa vào CI bằng Newman hoặc framework code như REST Assured, Playwright API.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn có test case phân quyền và lỗi, không chỉ gọi thử thấy 200 là xong.

Automation đáng tiền khi chạy lặp lại nhiều và ổn định; manual hợp với thứ thay đổi liên tục hoặc cần cảm nhận người dùng.

Nên automation:

• Bộ regression và smoke chạy mỗi build/release.
• Test API, tính toán nghiệp vụ nhiều bộ dữ liệu (data-driven).
• Luồng chính ít thay đổi giao diện.

Nên giữ manual:

• Tính năng mới, UI còn thay đổi theo sprint.
• Exploratory, usability, kiểm tra trực quan.
• Case chỉ chạy một hai lần, hoặc chi phí dựng môi trường quá lớn.

Nên nhắc chi phí bảo trì: script hỏng vì locator thay đổi cũng tốn thời gian. Ưu tiên tầng API/unit trước UI theo mô hình test pyramid.

Hay sai: nói "automation hết cho nhanh". Người phỏng vấn muốn thấy bạn biết tính ROI.

Chuyển sang test theo rủi ro (risk-based testing) và minh bạch với team về phần chưa test.

• Xác định thay đổi trong bản release và vùng code bị ảnh hưởng (hỏi dev, xem danh sách commit/ticket).
• Ưu tiên: luồng tạo ra tiền hoặc dữ liệu quan trọng (thanh toán, đăng nhập, đặt hàng), chỗ hay có bug trong quá khứ, tính năng mới.
• Chạy bộ automation sẵn có, người tập trung vào phần automation chưa phủ.
• Báo cáo rõ: đã test gì, chưa test gì, rủi ro còn lại, đề xuất (release có điều kiện, feature flag, theo dõi sau release).
• Quyết định release là của PO/PM dựa trên thông tin bạn đưa.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn không âm thầm bỏ qua test, cũng không cố chặn release; bạn cung cấp thông tin để team quyết định. Về lâu dài, đề xuất tăng automation cho regression.

Trước tiên đo bằng công cụ (Android Studio Profiler, Instruments, Flutter DevTools), sau đó xử lý các nguyên nhân phổ biến:

• Ảnh: tải bất đồng bộ, resize đúng kích thước hiển thị, có cache (Coil, Glide, Kingfisher, cached_network_image).
• Công việc trong bind/build: không format ngày, parse dữ liệu hay tính toán mỗi lần vẽ item; chuẩn bị sẵn trong ViewModel.
• Key ổn định: dùng id làm key (key trong LazyColumn, ValueKey trong Flutter, Identifiable trong SwiftUI) để không tạo lại item không cần thiết.
• Cập nhật một phần: DiffUtil / ListAdapter thay vì notifyDataSetChanged.
• Compose: state ổn định để tránh recompose thừa; Flutter: dùng ListView.builder và const widget.
• Phân trang dữ liệu (Paging 3, infinite scroll).

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn đo trước và sau, không chỉ sửa theo cảm tính.

Leak trên mobile thường do một object sống lâu giữ tham chiếu tới object lẽ ra phải được giải phóng, như màn hình, view hay context.

• Android: giữ Activity/Context trong singleton hoặc biến static, listener không huỷ đăng ký, coroutine hoặc callback sống lâu hơn màn hình. Phát hiện bằng LeakCanary và Memory Profiler (heap dump).
• iOS: ARC không tự phá được retain cycle, vd. closure giữ self trong khi self giữ closure, delegate khai báo strong. Dùng [weak self], weak var delegate. Phát hiện bằng Memory Graph Debugger và Instruments (Leaks, Allocations).
• Flutter: quên dispose controller, StreamSubscription, Timer. Xem bằng DevTools Memory.

Người phỏng vấn muốn nghe: quy trình tái hiện (mở rồi đóng màn hình nhiều lần, xem số instance có giảm không) và một ca bạn đã sửa thật.

Không có framework tốt nhất, chỉ có cái hợp với sản phẩm và team.

• Loại ứng dụng: web, mobile (Appium hoặc framework native), desktop, API.
• Ngôn ngữ của team: nên trùng với dev để họ cùng review và viết test.
• Trình duyệt cần hỗ trợ, có cần nhiều tab/domain, iframe, file upload.
• Tốc độ và độ ổn định: auto-wait, chạy song song, retry, trace khi lỗi.
• Tích hợp CI/CD, báo cáo, chạy trên container.
• Cộng đồng, tài liệu, khả năng tuyển người.

Ví dụ: "Dự án web mới, team dùng TypeScript, em chọn Playwright vì auto-wait giảm test chập chờn, chạy song song sẵn, có trace viewer để debug. Selenium vẫn hợp với dự án Java có sẵn nhiều script."

Hay sai: chọn vì "đang hot" mà không có lý do gắn với dự án.

Flaky test làm team mất niềm tin vào automation, nên cần xử lý có hệ thống chứ không chỉ bấm chạy lại.

Nguyên nhân thường gặp:

• Chờ bằng sleep cứng thay vì chờ điều kiện (element hiển thị, API trả về).
• Locator dễ vỡ (XPath dài, phụ thuộc thứ tự); nên dùng data-testid hoặc role.
• Dữ liệu test dùng chung, test phụ thuộc thứ tự chạy.
• Môi trường test không ổn định, dịch vụ bên thứ ba.

Cách làm:

• Theo dõi tỷ lệ fail từng test, cách ly test flaky khỏi pipeline chặn release cho tới khi sửa.
• Mỗi test tự tạo và dọn dữ liệu của mình; mock dịch vụ ngoài khi phù hợp.
• Lưu screenshot, video, trace khi fail để tìm nguyên nhân.

Hay sai: cấu hình retry thật nhiều để che lỗi.

Bắt đầu từ hiểu hiện trạng và rủi ro, rồi cải thiện từng bước thay vì áp nguyên một quy trình nặng.

• Tuần đầu: tìm hiểu sản phẩm, luồng nghiệp vụ chính, lịch sử bug sau release, cách team đang làm việc.
• Nền tảng: thống nhất quy trình bug (template, severity, vòng đời ticket), Definition of Done có bước test, môi trường test tách khỏi production.
• Shift-left: tham gia refinement để làm rõ acceptance criteria trước khi code.
• Phủ test: bộ smoke cho luồng quan trọng, sau đó automation dần (ưu tiên API), đưa vào CI.
• Đo lường: số bug lọt ra production, thời gian xử lý bug, độ phủ regression, để chứng minh hiệu quả.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn biết ưu tiên, làm việc với dev chứ không đứng ngoài "bắt lỗi", và đo được kết quả.

Lấy database cục bộ làm nguồn sự thật cho UI: UI chỉ đọc từ DB local, tầng sync lo việc đồng bộ với server.

• Lưu trữ: Room, SwiftData / Core Data, Drift hoặc Isar (Flutter). UI quan sát dữ liệu qua Flow, @Query hoặc Stream.
• Ghi khi offline: lưu thay đổi vào hàng đợi (outbox) kèm trạng thái pending; khi có mạng thì gửi lên, nhận phản hồi rồi đánh dấu đã đồng bộ.
• Lập lịch đồng bộ: WorkManager (Android), BGTaskScheduler (iOS), có ràng buộc mạng và backoff khi lỗi.
• Xung đột: chọn chiến lược như last-write-wins theo timestamp server, version number, hoặc cho người dùng chọn với dữ liệu quan trọng.
• Request cần idempotent (gửi kèm id do client sinh) để retry không tạo bản ghi trùng.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn tính tới đồng bộ từng phần (delta sync) và cách hiển thị trạng thái "chưa đồng bộ" cho người dùng.

Luôn có câu hỏi. Đây là cơ hội thể hiện sự quan tâm và cũng là lúc bạn đánh giá công ty.

Câu hỏi nên chuẩn bị (chọn 2–3 câu hợp với người đang phỏng vấn):

• "Một ngày làm việc của vị trí này thường như thế nào? Team có bao nhiêu người, gồm những vai trò gì?"
• "Ba tháng đầu, anh/chị kỳ vọng người vào vị trí này làm được gì?"
• "Team đang gặp thách thức kỹ thuật hoặc quy trình nào lớn nhất?"
• "Quy trình release và code review của team ra sao?"
• "Công ty đánh giá hiệu suất và review lương theo chu kỳ nào?"
• "Vì sao vị trí này đang tuyển: mở rộng team hay thay người?"

Hay sai: "Dạ không ạ", hoặc chỉ hỏi về nghỉ phép, lương thưởng ngay ở vòng kỹ thuật. Chuyện chế độ nên hỏi kỹ với HR.