CV/CVCC Dịch vụ và Chính sách CNTT

Đừng đợi tài liệu hoàn hảo; chủ động làm rõ và ghi lại giả định.

• Đặt câu hỏi cụ thể cho BA/PO ngay từ lúc refinement, ưu tiên những chỗ ảnh hưởng tới acceptance criteria.
• Tham khảo nguồn khác: bản thiết kế UI, hệ thống cũ, sản phẩm tương tự, hỏi dev về logic đã code.
• Viết test scenario ở mức cao trước, ghi rõ giả định, gửi lại cho BA/PO xác nhận.
• Kết hợp exploratory testing theo session có mục tiêu và ghi chú.
• Chỗ chưa rõ thì log thành câu hỏi/ticket thay vì tự quyết là bug hay không.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn chủ động và minh bạch. Ví dụ: "Em gửi danh sách 8 câu hỏi kèm giả định, PO trả lời 6, 2 câu còn lại em đánh dấu là rủi ro trong test report."

Giữ bình tĩnh, dựa vào bằng chứng và requirement, không tranh cãi cảm tính.

• Kiểm tra lại: đúng build, đúng môi trường, đúng dữ liệu chưa? Có thể do cache hoặc tài khoản test khác nhau.
• Bổ sung video, log, request/response; nếu được thì ngồi tái hiện cùng dev.
• Nếu tranh luận là "đúng thiết kế hay không", dẫn chiếu acceptance criteria. Requirement không nói rõ thì kéo BA/PO vào quyết định.
• Bug thỉnh thoảng mới xảy ra: ghi tần suất, điều kiện nghi ngờ, giữ ticket mở để theo dõi.

Hay sai: đóng ticket cho xong chuyện, hoặc biến nó thành chuyện cá nhân. Câu trả lời tốt cho thấy bạn coi dev là đồng đội cùng bảo vệ chất lượng.

Test API là kiểm tra hợp đồng giữa client và server, không cần UI.

• Status code đúng từng trường hợp: 200/201, 400 khi dữ liệu sai, 401/403 khi thiếu quyền, 404, 409, 500.
• Response body: đúng schema, kiểu dữ liệu, trường bắt buộc, giá trị khớp DB.
• Validation: thiếu trường, sai kiểu, giá trị biên, chuỗi rất dài, ký tự đặc biệt.
• Phân quyền: user A có đọc/sửa được dữ liệu của user B không.
• Idempotency & trạng thái: gọi lại POST/PUT nhiều lần, thứ tự gọi API sai.
• Hiệu năng cơ bản: thời gian phản hồi, phân trang.

Công cụ hay dùng: Postman (collection, environment, script kiểm tra), sau đó đưa vào CI bằng Newman hoặc framework code như REST Assured, Playwright API.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn có test case phân quyền và lỗi, không chỉ gọi thử thấy 200 là xong.

Mỗi yêu cầu "nhỏ" cộng lại thành trễ hạn. Cần quy trình tiếp nhận thay đổi rõ ràng từ đầu dự án.

• Chốt phạm vi bằng tài liệu hoặc backlog đã thống nhất, kèm định nghĩa hoàn thành.
• Mọi yêu cầu mới đi qua một kênh: ghi nhận, đánh giá effort và ảnh hưởng tới mốc bàn giao.
• Đưa lựa chọn cho khách: đổi lấy hạng mục khác, dời mốc, tính thêm chi phí, hoặc để giai đoạn sau.
• Dự án fixed-price: dùng change request có ký duyệt. Dự án time & material: minh bạch ảnh hưởng tới ngân sách.
• Dặn team không nhận yêu cầu trực tiếp từ khách mà không qua PM/PO.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn vẫn giữ được quan hệ tốt với khách. Nói "có, và đây là cái giá" thay vì chỉ nói "không".

Nói chuyện riêng, sớm và dựa trên sự việc trước khi kết luận.

• Chuẩn bị ví dụ cụ thể (task nào, trễ bao lâu, ảnh hưởng gì), tránh nhận xét chung chung kiểu "em làm chậm".
• Hỏi để hiểu nguyên nhân: việc quá sức, thiếu kiến thức, yêu cầu không rõ, vấn đề cá nhân, hay mất động lực.
• Cùng thống nhất kế hoạch: chia task nhỏ hơn, ghép cặp với người kinh nghiệm, check-in thường xuyên hơn, hỗ trợ đào tạo.
• Theo dõi và phản hồi định kỳ. Nếu không cải thiện, phối hợp với line manager/HR theo quy trình của công ty.

Hay sai: góp ý trước cả team, hoặc lẳng lặng giao việc cho người khác làm thay. Cách đó làm người giỏi kiệt sức và vấn đề không được giải quyết.

Automation đáng tiền khi chạy lặp lại nhiều và ổn định; manual hợp với thứ thay đổi liên tục hoặc cần cảm nhận người dùng.

Nên automation:

• Bộ regression và smoke chạy mỗi build/release.
• Test API, tính toán nghiệp vụ nhiều bộ dữ liệu (data-driven).
• Luồng chính ít thay đổi giao diện.

Nên giữ manual:

• Tính năng mới, UI còn thay đổi theo sprint.
• Exploratory, usability, kiểm tra trực quan.
• Case chỉ chạy một hai lần, hoặc chi phí dựng môi trường quá lớn.

Nên nhắc chi phí bảo trì: script hỏng vì locator thay đổi cũng tốn thời gian. Ưu tiên tầng API/unit trước UI theo mô hình test pyramid.

Hay sai: nói "automation hết cho nhanh". Người phỏng vấn muốn thấy bạn biết tính ROI.

Chuyển sang test theo rủi ro (risk-based testing) và minh bạch với team về phần chưa test.

• Xác định thay đổi trong bản release và vùng code bị ảnh hưởng (hỏi dev, xem danh sách commit/ticket).
• Ưu tiên: luồng tạo ra tiền hoặc dữ liệu quan trọng (thanh toán, đăng nhập, đặt hàng), chỗ hay có bug trong quá khứ, tính năng mới.
• Chạy bộ automation sẵn có, người tập trung vào phần automation chưa phủ.
• Báo cáo rõ: đã test gì, chưa test gì, rủi ro còn lại, đề xuất (release có điều kiện, feature flag, theo dõi sau release).
• Quyết định release là của PO/PM dựa trên thông tin bạn đưa.

Người phỏng vấn muốn nghe: bạn không âm thầm bỏ qua test, cũng không cố chặn release; bạn cung cấp thông tin để team quyết định. Về lâu dài, đề xuất tăng automation cho regression.

Không có framework tốt nhất, chỉ có cái hợp với sản phẩm và team.

• Loại ứng dụng: web, mobile (Appium hoặc framework native), desktop, API.
• Ngôn ngữ của team: nên trùng với dev để họ cùng review và viết test.
• Trình duyệt cần hỗ trợ, có cần nhiều tab/domain, iframe, file upload.
• Tốc độ và độ ổn định: auto-wait, chạy song song, retry, trace khi lỗi.
• Tích hợp CI/CD, báo cáo, chạy trên container.
• Cộng đồng, tài liệu, khả năng tuyển người.

Ví dụ: "Dự án web mới, team dùng TypeScript, em chọn Playwright vì auto-wait giảm test chập chờn, chạy song song sẵn, có trace viewer để debug. Selenium vẫn hợp với dự án Java có sẵn nhiều script."

Hay sai: chọn vì "đang hot" mà không có lý do gắn với dự án.

PO ưu tiên theo giá trị mang lại so với chi phí và rủi ro, gắn với mục tiêu sản phẩm.

• Mục tiêu sản phẩm/công ty trong giai đoạn này: tăng người dùng mới, giữ chân, doanh thu, hay giảm chi phí vận hành.
• Dữ liệu: số liệu sử dụng, phản hồi người dùng, ticket hỗ trợ, kết quả phỏng vấn người dùng.
• Effort và rủi ro do team ước lượng; phụ thuộc kỹ thuật; nợ kỹ thuật cần trả.
• Ràng buộc bắt buộc: quy định pháp lý, cam kết hợp đồng, hạn chót của đối tác.
• Framework hỗ trợ: RICE, MoSCoW, Kano, value/effort.

Người phỏng vấn muốn nghe: ví dụ một lần bạn từ chối hoặc hoãn một yêu cầu từ sếp/khách lớn nhờ dữ liệu, và cách bạn giải thích để họ đồng ý.

Đây là câu mở đầu gần như chắc chắn có. Dùng công thức Hiện tại – Quá khứ – Tương lai, gói trong khoảng 1–2 phút.

• Hiện tại: vị trí, số năm kinh nghiệm, mảng/công nghệ chính.
• Quá khứ: một hai dự án hoặc thành tích liên quan nhất tới vị trí đang tuyển.
• Tương lai: vì sao bạn quan tâm tới vị trí này.

Câu mẫu: "Em là backend developer, khoảng 3 năm kinh nghiệm, chủ yếu làm Java Spring cho hệ thống thanh toán. Ở dự án gần nhất em phụ trách module đối soát và tối ưu các truy vấn báo cáo chạy chậm. Em đang tìm môi trường làm sản phẩm lâu dài để đi sâu hơn về thiết kế hệ thống, nên rất quan tâm tới vị trí này."

Hay sai: kể từ quê quán, trường cấp ba, hoặc đọc lại nguyên CV.