Cloud Solution Architect (AWS/Azure) (Senior, Junior)

Bắt đầu từ dữ liệu chi phí, không đoán: xem Cost Explorer/Cost Management theo dịch vụ, region, tag và theo ngày để tìm điểm tăng.

Thủ phạm hay gặp:

• Tài nguyên quên tắt: máy dev, ổ đĩa, snapshot, IP tĩnh không gắn máy.
• Data transfer: traffic ra Internet, qua NAT Gateway, giữa AZ/region.
• Log và metric ghi quá nhiều, giữ quá lâu.
• Auto scaling không co lại.

Tối ưu: right-sizing, Savings Plans/Reserved cho tải nền ổn định, spot cho việc chịu ngắt quãng, lifecycle policy chuyển dữ liệu cũ sang lớp lưu trữ rẻ.

Người phỏng vấn muốn nghe: gắn tag bắt buộc và đặt budget alert để phát hiện sớm.

Khác nhau ở chỗ bạn tự quản lý tới tầng nào: IaaS bạn lo từ hệ điều hành trở lên, PaaS bạn chỉ lo code và dữ liệu, SaaS bạn chỉ dùng phần mềm.

• IaaS: máy ảo EC2, Azure Virtual Machines, Compute Engine.
• PaaS: Elastic Beanstalk, Azure App Service, Cloud Run, các DB quản lý sẵn như RDS, Cloud SQL.
• SaaS: email, bộ văn phòng, CRM dùng qua trình duyệt.

Người phỏng vấn muốn nghe: mô hình trách nhiệm chung (shared responsibility). Nhà cung cấp lo hạ tầng vật lý; cấu hình bảo mật, quyền truy cập và dữ liệu vẫn là việc của bạn ở mọi mô hình.

Region là một vùng địa lý; mỗi region có nhiều Availability Zone, là các trung tâm dữ liệu tách biệt về điện, mạng, làm mát nhưng nối với nhau độ trễ thấp.

Để chịu được mất một AZ:

• Chạy ứng dụng ở ít nhất 2 AZ, đứng sau load balancer.
• Dùng Auto Scaling group/managed instance group trải trên nhiều AZ.
• Database bật chế độ Multi-AZ (bản standby ở AZ khác, failover tự động).
• Ứng dụng stateless, session để ở Redis hoặc DB.

Hay sai: đặt NAT Gateway hoặc một thành phần duy nhất ở một AZ, tạo điểm lỗi đơn mà không để ý.

Microservices giải quyết vấn đề tổ chức: nhiều team cần deploy độc lập và scale riêng từng phần. Nó không tự làm hệ thống nhanh hơn.

Nên cân nhắc tách khi:

• Nhiều team đụng nhau trong cùng codebase, deploy phải chờ nhau.
• Một phần có tải hoặc yêu cầu công nghệ rất khác phần còn lại.
• Ranh giới nghiệp vụ (bounded context) đã rõ ràng và ổn định.

Cái giá: gọi mạng thay vì gọi hàm (độ trễ, lỗi một phần), nhất quán dữ liệu phân tán, cần tracing, service discovery, CI/CD và vận hành phức tạp hơn.

Người phỏng vấn muốn nghe: "modular monolith" là bước khởi đầu hợp lý: chia module rõ ràng trong một ứng dụng, sau này tách theo đúng ranh giới đó. Tách sai ranh giới tạo ra "distributed monolith", tệ hơn cả monolith.

Cache giảm độ trễ và tải cho DB, đổi lại phải chấp nhận dữ liệu có thể cũ trong một khoảng thời gian.

• Cache-aside (phổ biến nhất): đọc cache, miss thì đọc DB rồi ghi vào cache kèm TTL. Khi cập nhật thì ghi DB rồi xoá key cache.
• Write-through: ghi qua cache rồi cache ghi xuống DB, dữ liệu cache luôn mới nhưng ghi chậm hơn.
• Write-behind: ghi cache trước, đẩy xuống DB sau; nhanh nhưng có thể mất dữ liệu.

Các vấn đề cần xử lý:

• Cache stampede: key nóng hết hạn, hàng nghìn request cùng đánh vào DB. Giải pháp: lock hoặc single-flight, làm mới sớm, thêm độ lệch ngẫu nhiên cho TTL.
• Cache penetration: truy vấn key không tồn tại liên tục. Giải pháp: cache cả kết quả rỗng, dùng bloom filter.

Hay sai: cập nhật cache thay vì xoá, dễ ghi đè giá trị cũ khi hai request chạy song song.

VPC là mạng riêng ảo của bạn trên cloud; subnet chia nhỏ dải IP; tính "public" hay "private" của subnet do route table quyết định.

• Public subnet: route 0.0.0.0/0 tới Internet Gateway; đặt load balancer, bastion.
• Private subnet: không có route trực tiếp ra Internet; đặt app server, database.
• NAT Gateway: nằm ở public subnet, cho máy trong private subnet đi ra Internet (tải package, gọi API) nhưng không cho kết nối từ ngoài vào.
• Security group lọc ở mức instance (stateful); Network ACL lọc ở mức subnet (stateless).

Người phỏng vấn muốn nghe: database không bao giờ đặt ở public subnet, và truy cập quản trị nên đi qua bastion hoặc dịch vụ kiểu Session Manager.

Object storage lưu file dạng đối tượng truy cập qua HTTP API, dung lượng gần như không giới hạn và rẻ; block storage là ổ đĩa gắn vào máy ảo; file storage là ổ mạng dùng chung qua NFS/SMB.

• Object: ảnh, video, backup, data lake, static website. Không sửa một phần file được, phải ghi đè cả object.
• Block (EBS, Managed Disk, Persistent Disk): ổ hệ điều hành, database tự quản; độ trễ thấp.
• File (EFS, Azure Files, Filestore): nhiều máy cùng đọc ghi một thư mục.

Hay sai: để bucket public để tiện chia sẻ. Nên giữ bucket private, chia sẻ bằng presigned URL hoặc CDN có kiểm soát.

User đại diện cho một người hoặc ứng dụng với credential dài hạn; role là tập quyền được "đội" tạm thời và cấp credential ngắn hạn tự hết hạn.

• Ứng dụng chạy trên cloud nên dùng role gắn vào máy ảo, container, function (instance profile, managed identity, service account).
• CI/CD ngoài cloud dùng OIDC federation để lấy token ngắn hạn, không cần key cố định.
• Áp dụng least privilege: chỉ cấp đúng action trên đúng resource.
• Bật MFA cho người dùng, hạn chế dùng tài khoản root.

Access key trong code dễ lộ qua Git, log, image; một khi lộ thì dùng được tới khi bị thu hồi.

Người phỏng vấn muốn nghe: policy cụ thể, tránh "Action": "*".

Message queue tách bên gửi và bên nhận: xử lý bất đồng bộ, hấp thụ tải đột biến, cho nhiều hệ thống cùng phản ứng với một sự kiện.

• RabbitMQ: message broker truyền thống, định tuyến linh hoạt qua exchange (direct, topic, fanout), message bị xoá sau khi consumer ack. Hợp với hàng đợi tác vụ như gửi email, xử lý ảnh.
• Kafka: log phân tán chỉ ghi nối, message được giữ theo thời gian cấu hình, consumer tự quản lý offset nên đọc lại được. Thứ tự chỉ đảm bảo trong từng partition. Hợp với event streaming, thông lượng lớn, nhiều consumer group.

Lưu ý khi dùng:

• Mặc định nên coi là at-least-once, nên consumer phải idempotent.
• Có dead letter queue cho message lỗi lặp lại.
• Theo dõi consumer lag.

Người phỏng vấn muốn nghe: lý do chọn gắn với nhu cầu cụ thể, không chọn Kafka chỉ vì nghe "xịn".

Trả lời thật nhưng hướng về phía trước: nói điều bạn đang tìm kiếm, không kể xấu nơi cũ.

Lý do chấp nhận được: muốn thử thách mới, muốn làm sản phẩm, dự án kết thúc, công ty tái cấu trúc, thu nhập chưa tương xứng (nói khéo).

Câu mẫu: "Em đã làm 2 năm ở dự án outsourcing, học được nhiều về quy trình và làm việc với khách nước ngoài. Giờ em muốn gắn bó lâu dài với một sản phẩm để thấy được tác động của những gì mình làm, và vị trí bên mình đúng hướng đó."

Hay sai: chê sếp, chê đồng nghiệp, kể chuyện drama. Người phỏng vấn sẽ nghĩ bạn cũng sẽ nói về công ty họ như vậy. Nếu nhảy việc nhiều, chuẩn bị lời giải thích cho từng lần.