Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương 2026 tính thế nào? Biểu thuế 5 bậc, giảm trừ 15,5 triệu và 3 ví dụ

Tóm tắt nhanh

• Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương của người cư trú tính theo biểu thuế lũy tiến 5 bậc: 5% – 10% – 20% – 30% – 35%, quy định tại Điều 8 và Điều 9 Luật 109/2025/QH15.
• Thuế không tính trên lương gross mà trên thu nhập tính thuế = thu nhập chịu thuế – khoản miễn thuế – bảo hiểm bắt buộc (10,5%) – giảm trừ gia cảnh (15,5 triệu/tháng cho bản thân, 6,2 triệu/tháng cho mỗi người phụ thuộc).
• Ví dụ: gross 25 triệu, không người phụ thuộc, nộp 343.750 đồng thuế/tháng, thực nhận khoảng 22,03 triệu. Gross 40 triệu, một người phụ thuộc, nộp 910.000 đồng, thực nhận 34,89 triệu.
• Từ kỳ tính thuế năm 2026, tiền lương làm thêm giờ và làm đêm (trong mức luật lao động cho phép) được miễn thuế.
• Bài chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý hay thuế. Con số thật của bạn phụ thuộc vào hợp đồng, bảng lương và cách công ty kê khai.

Nếu bạn đang thắc mắc vì sao lương gross trong offer và số tiền về tài khoản chênh nhau, phần lớn nằm ở bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương. Luật mới đã đổi cả biểu thuế lẫn mức giảm trừ, nên cách tính các năm trước không còn dùng được. Bài này đi qua công thức, biểu thuế, ba ví dụ có số cụ thể và những khoản bạn nên kiểm tra trên phiếu lương.

1. Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương được tính theo công thức nào?

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025. Luật có hiệu lực từ 1/7/2026, riêng các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Nghị định 253/2026/NĐ-CP, ban hành ngày 30/6/2026 và có hiệu lực từ 1/7/2026, hướng dẫn chi tiết việc thi hành luật này.

Theo Điều 8, thuế của người cư trú bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất ở biểu thuế lũy tiến từng phần (Điều 9). Thu nhập tính thuế được xác định theo công thức:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Thu nhập được miễn – Bảo hiểm bắt buộc – Các khoản giảm trừ

Thu nhập chịu thuế theo Điều 3 khoản 2 gồm tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương, tiền công, thù lao, lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức, cùng phụ cấp và trợ cấp (trừ những khoản luật loại ra). Cách quy định này rất rộng, nên các khoản thưởng bằng tiền như thưởng KPI hay thưởng cuối năm thường được cộng vào thu nhập chịu thuế, trừ khi thuộc nhóm được miễn.

2. Biểu thuế lũy tiến 5 bậc: bạn đang rơi vào bậc nào?

Biểu thuế tại Điều 9 giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc và nới rộng khoảng cách giữa các bậc. "Lũy tiến từng phần" nghĩa là mỗi bậc chỉ áp cho phần thu nhập nằm trong bậc đó, không áp lên toàn bộ.

Lưu ý: các mốc này áp lên thu nhập đã trừ bảo hiểm và giảm trừ, không phải lên lương gross.

3. Giảm trừ gia cảnh và bảo hiểm bắt buộc trừ bao nhiêu?

Giảm trừ gia cảnh

Điều 10 Luật 109/2025/QH15 quy định mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Mức này trùng với Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có hiệu lực từ 1/1/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế 2026. Trước đó mức giảm trừ là 11 triệu và 4,4 triệu.

Điều kiện để tính một người là người phụ thuộc nằm ở Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP. Chẳng hạn, con từ 18 tuổi trở lên vẫn được tính nếu mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.

Bảo hiểm bắt buộc 10,5%

Phần người lao động đóng gồm 8% BHXH, 1,5% BHYT và 1% BHTN, tổng 10,5% trên tiền lương đóng bảo hiểm. Các khoản này được trừ khỏi thu nhập trước khi tính thuế. Tiền lương đóng bảo hiểm có mức trần (tối đa 20 lần mức tham chiếu), nên với lương rất cao thì phần bảo hiểm được trừ không tăng theo. Cả ba ví dụ dưới đây đều thấp hơn mức trần.

Khoản trừ thêm

Khoản đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung hoặc bảo hiểm nhân thọ được trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng theo Điều 46 Nghị định 253/2026/NĐ-CP (mức cũ là 1 triệu). Nếu bạn có mua các sản phẩm này, nên hỏi bộ phận nhân sự về điều kiện chứng từ.

4. Ba ví dụ tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương bằng số

Các ví dụ giả định cả lương gross là lương đóng bảo hiểm, không có khoản miễn thuế nào khác (trừ ví dụ 3) và áp biểu thuế mới. Đây là số minh họa do chúng tôi tự tính từ các mức luật nêu trên, không phải số liệu thật của một công ty hay cá nhân nào.

Ví dụ 1: Gross 25 triệu, chưa có người phụ thuộc

• Bảo hiểm 10,5%: 25.000.000 × 10,5% = 2.625.000
• Giảm trừ bản thân: 15.500.000
• Thu nhập tính thuế: 25.000.000 – 2.625.000 – 15.500.000 = 6.875.000
• Thuế: 6.875.000 × 5% = 343.750
• Thực nhận: 25.000.000 – 2.625.000 – 343.750 = 22.031.250

Ví dụ 2: Gross 40 triệu, một người phụ thuộc

• Bảo hiểm 10,5%: 4.200.000
• Giảm trừ: 15.500.000 + 6.200.000 = 21.700.000
• Thu nhập tính thuế: 40.000.000 – 4.200.000 – 21.700.000 = 14.100.000
• Thuế: 10.000.000 × 5% = 500.000, cộng 4.100.000 × 10% = 410.000, tổng 910.000
• Thực nhận: 40.000.000 – 4.200.000 – 910.000 = 34.890.000

Ví dụ 3: Lương 30 triệu, thêm 3 triệu tiền làm thêm giờ, chưa có người phụ thuộc

• Bảo hiểm tính trên 30 triệu: 3.150.000
• Thu nhập chịu thuế: 33.000.000. Phần tiền làm thêm giờ 3.000.000 được miễn nếu đúng mức luật lao động cho phép.
• Thu nhập tính thuế: 30.000.000 – 3.150.000 – 15.500.000 = 11.350.000
• Thuế: 10.000.000 × 5% = 500.000, cộng 1.350.000 × 10% = 135.000, tổng 635.000
• Thực nhận: 33.000.000 – 3.150.000 – 635.000 = 29.215.000

Nếu 3 triệu làm thêm giờ này bị tính thuế, thu nhập tính thuế sẽ là 14.350.000 và thuế lên 935.000, tức nhiều hơn 300.000 đồng mỗi tháng.

5. Khoản nào trong thu nhập không bị tính thuế?

Luật 109/2025/QH15 bổ sung và mở rộng nhóm miễn thuế cho người làm công ăn lương:

• Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ (Điều 4 khoản 8), và tiền lương trả cho những ngày không nghỉ phép theo pháp luật.
• Tiền lương thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
• Tiền lương của nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số, làm việc ở các dự án và hoạt động mà luật liệt kê (Điều 5 khoản 2), được miễn thuế trong 5 năm.

Với tiền làm thêm giờ, làm đêm, Điều 26 Nghị định 253/2026/NĐ-CP đặt điều kiện: phải phù hợp quy định về điều kiện và thời gian theo pháp luật lao động, và phần vượt mức luật quy định thì cộng vào thu nhập chịu thuế.

Về phụ cấp, Nghị định 253/2026/NĐ-CP nâng mức tiền ăn giữa ca không tính thuế lên 1,2 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026 (trước là 730.000 đồng). Trợ cấp thôi việc, mất việc cũng được miễn thuế kể cả phần chi vượt mức luật, nếu có quy định cụ thể trong quy chế nội bộ hoặc hợp đồng lao động (Điều 8 khoản 3 điểm h Nghị định 253/2026/NĐ-CP). Hãy đối chiếu văn bản gốc khi cần con số chính xác cho trường hợp của bạn.

6. Bạn nên làm gì để kiểm tra thuế trên phiếu lương?

1. Xác định lương đóng bảo hiểm trong hợp đồng hoặc phụ lục. Nhiều offer ghi lương gross cao nhưng lương đóng bảo hiểm thấp hơn, nên số bảo hiểm trừ ra sẽ khác ví dụ ở trên.
2. Tính lại bằng công thức ở mục 1 với số liệu của bạn, rồi so với dòng thuế trên phiếu lương. Lệch lớn thì hỏi nhân sự hoặc kế toán.
3. Kiểm tra người phụ thuộc đã được đăng ký đúng người, đúng thời điểm chưa. Mỗi người là 6,2 triệu đồng/tháng được trừ.
4. Tách khoản được miễn như làm thêm giờ, làm đêm, tiền ăn trong mức quy định. Hỏi xem công ty đã tách riêng khỏi thu nhập chịu thuế chưa.
5. Giữ chứng từ của bảo hiểm hưu trí bổ sung hoặc bảo hiểm nhân thọ nếu có, để được trừ tối đa 3 triệu đồng/tháng.
6. Chờ kỳ quyết toán để chốt số thuế cả năm, nhất là khi tháng có thưởng lớn hoặc năm có đổi việc.

Trước khi chốt offer, hãy quy lương về thực nhận bằng đúng cách này rồi mới so sánh các lời mời với nhau.

Câu hỏi thường gặp

Lương gross bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

Nếu toàn bộ lương gross là lương chịu thuế và đóng bảo hiểm đủ 10,5%, người chưa có người phụ thuộc bắt đầu có thuế khi gross vượt khoảng 17,32 triệu đồng/tháng. Người có một người phụ thuộc là khoảng 24,25 triệu đồng/tháng. Đây là số chúng tôi tự tính từ mức giảm trừ 15,5 triệu và 6,2 triệu, thực tế còn phụ thuộc vào các khoản miễn thuế bạn có.

Làm việc theo hợp đồng dưới 3 tháng hoặc không ký hợp đồng thì bị khấu trừ thế nào?

Theo Điều 50 khoản 2 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, bên trả thu nhập khấu trừ 10% khi trả cho người không ký hợp đồng lao động hoặc ký dưới 3 tháng, với mức chi từ 5 triệu đồng/lần trở lên. Ngưỡng cũ là 2 triệu đồng/lần. Khoản này khác với cách tính lũy tiến trên lương của nhân viên chính thức.

Có phải tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân không?

Điều 51 khoản 1 Nghị định 253/2026/NĐ-CP nêu các trường hợp không phải quyết toán. Một trường hợp là người có thêm thu nhập ở nơi khác bình quân không quá 15 triệu đồng/tháng và đã bị khấu trừ 10%. Các trường hợp còn lại, hoặc khi bạn muốn xin hoàn thuế, nên đọc kỹ điều này hoặc hỏi cơ quan thuế.

Tiền thưởng KPI có bị tính thuế không?

Thường là có. Điều 3 khoản 2 Luật 109/2025/QH15 tính vào thu nhập chịu thuế cả thù lao và các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức, nên khoản thưởng bằng tiền nhìn chung được cộng vào thu nhập chịu thuế, trừ khi thuộc nhóm được miễn. Để biết chính xác với khoản thưởng của bạn, hãy hỏi kế toán hoặc cơ quan thuế.

Bài do AI tổng hợp từ các nguồn công khai ở thời điểm đăng, chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo và không phải tư vấn pháp lý hay thuế. Với trường hợp cụ thể, hãy hỏi kế toán, bộ phận nhân sự hoặc cơ quan thuế.

---

Bài do hệ thống AI của Drama Công Ty tổng hợp từ các nguồn bên dưới và tự kiểm tra số liệu. Thấy sai, bạn bình luận hoặc báo cáo bài để ban biên tập sửa.

Nguồn

• Luật số 109/2025/QH15 Luật Thuế thu nhập cá nhân — Cổng thông tin điện tử Chính phủ – Công báo
• Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, số 109/2025/QH15 (bản tiếng Anh) — LuatVietnam
• Tin nhanh Tư vấn Thuế & Nhân sự: Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 — EY Việt Nam
• Nội dung chính của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 — Viện Chiến lược và Chính sách tài chính – Bộ Tài chính
• Luật 109/2025/QH15 — Thuế thu nhập cá nhân — Lawgical
• Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân — LuatVietnam
• Nghị định 253/2026/NĐ-CP: 10 điểm mới thuế TNCN từ 1/7/2026 — MISA meInvoice
• Những khoản tiền lương, tiền công được miễn thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 — Vietstock
• Từ 2026, mức đóng BHXH, BHYT, BHTN của NLĐ và NSDLĐ được tính như thế nào? — LuatVietnam
• Mức đóng bảo hiểm xã hội năm 2026: Những thay đổi người lao động cần biết — Pháp luật Plus – Báo Pháp luật Việt Nam