Luật Lao Động
Luật Lao Động

Thử việc có đóng BHXH không? Hợp đồng thử việc riêng thì không, thử việc ghi trong hợp đồng lao động thì có

Ký hợp đồng thử việc riêng thì không đóng BHXH bắt buộc; thử việc ghi trong hợp đồng lao động thì có. Bài giải thích theo Nghị định 158/2025, kèm ví dụ khoản trừ 10,5% lương và các bước kiểm tra hợp đồng.

· 9 phút đọc
Ảnh bìa bài “Thử việc có đóng BHXH không? Hợp đồng thử việc riêng thì không, thử việc ghi trong hợp đồng lao động thì có”

Tóm tắt nhanh

  • Ký hợp đồng thử việc riêng thì không phải đóng BHXH bắt buộc. Điều này có trong khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 01/7/2025.
  • Nếu nội dung thử việc nằm ngay trong hợp đồng lao động (từ 1 tháng trở lên) thì phải đóng BHXH cho cả thời gian thử việc.
  • Thử việc dù thuộc loại nào thì lương vẫn ít nhất bằng 85% mức lương công việc (Điều 26 Bộ luật Lao động 2019).
  • Cùng mức lương thử việc 17 triệu đồng, người ký hợp đồng lao động bị trừ khoảng 1.785.000 đồng/tháng tiền bảo hiểm; người ký hợp đồng thử việc riêng thì không bị trừ khoản này.
  • Việc cần làm trước khi ký: đọc tiêu đề hợp đồng và hỏi HR bằng văn bản về ngày bắt đầu đóng bảo hiểm.

Bạn sắp đi thử việc, hoặc đang thử việc mà thấy phiếu lương không có dòng trừ bảo hiểm và không biết như vậy có đúng không. Câu hỏi "thử việc có đóng BHXH không" không trả lời được bằng có hoặc không. Câu trả lời phụ thuộc vào loại hợp đồng bạn đã ký. Bài này tóm tắt theo văn bản đang có hiệu lực, có ví dụ bằng số và các bước kiểm tra. Đây là tóm tắt thông tin, không phải tư vấn pháp lý.

1. Tình huống: hai kiểu ký thử việc, hai kết quả khác nhau

Bộ luật Lao động 2019 cho phép hai cách thỏa thuận thử việc (Điều 24). Cách thứ nhất là ghi nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động. Cách thứ hai là ký riêng một hợp đồng thử việc.

Chính khác biệt này quyết định chuyện bảo hiểm:

Cách kýCó đóng BHXH bắt buộc trong thời gian thử việc?
Hợp đồng thử việc riêngKhông
Hợp đồng lao động có điều khoản thử việc (từ 1 tháng trở lên)Có, cho cả thời gian thử việc

2. Luật nói gì về việc thử việc có đóng BHXH không

Hợp đồng thử việc riêng: không thuộc diện bắt buộc

Nghị định 158/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 25/6/2025, có hiệu lực từ 01/7/2025. Khoản 5 Điều 3 của nghị định nêu rằng người lao động làm việc theo hợp đồng thử việc theo quy định của pháp luật lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Thử việc nằm trong hợp đồng lao động: vẫn phải đóng

Nếu hai bên ghi nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động thì đó đã là quan hệ hợp đồng lao động. Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ 1 tháng trở lên thuộc diện bắt buộc theo điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025). Khi đó người sử dụng lao động và người lao động phải đóng cho cả thời gian thử việc.

Những quy định thử việc khác vẫn áp dụng cho cả hai kiểu ký

  • Lương thử việc: do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó (Điều 26).
  • Số lần thử việc: chỉ thử việc một lần đối với một công việc (Điều 25).
  • Thời hạn tối đa: phụ thuộc tính chất công việc, cao nhất là 180 ngày với công việc quản lý doanh nghiệp (Điều 25).
  • Hợp đồng dưới 1 tháng: không áp dụng thử việc (Điều 24).
  • Kết thúc thử việc: trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường (Điều 27).

3. Ví dụ bằng số: cùng lương thử việc 17 triệu, nhận về khác nhau

Đây là ví dụ giả định. Giả sử mức lương chính thức của vị trí là 20 triệu đồng/tháng. Lương thử việc tối thiểu là 85% × 20 triệu = 17 triệu đồng/tháng. Giả sử công ty trả đúng mức tối thiểu này và thời gian thử việc là 2 tháng.

Mức đóng của người lao động gồm BHXH 8%, BHYT 1,5% và BHTN 1%, tổng cộng 10,5% tiền lương làm căn cứ đóng.

Ký hợp đồng thử việc riêngKý hợp đồng lao động có thử việc
Lương ghi trong hợp đồng17.000.000 đ17.000.000 đ
Người lao động đóng bảo hiểm (10,5%)0 đ17.000.000 × 10,5% = 1.785.000 đ/tháng
Nhận về mỗi tháng (chưa tính thuế TNCN)17.000.000 đ15.215.000 đ
Chênh lệch sau 2 tháng3.570.000 đ

Con số chênh lệch này dễ làm người ta nghĩ ký hợp đồng thử việc riêng là có lợi. Nhưng ở kiểu ký riêng, những tháng đó không có đóng BHXH bắt buộc. Ở kiểu ký hợp đồng lao động, công ty cũng phải đóng phần của người sử dụng lao động. Bảng trên chỉ tính phần trừ vào lương của bạn.

4. Những điều hay hiểu sai về thử việc và BHXH

"Thử việc thì chắc chắn không đóng BHXH"

Không đúng. Chỉ hợp đồng thử việc riêng mới nằm ngoài diện bắt buộc. Thử việc ghi trong hợp đồng lao động thì vẫn đóng.

"Gọi là hợp đồng thử việc thì công ty muốn làm gì cũng được"

Tên gọi không phải yếu tố duy nhất. Theo cách giải thích được đăng trên báo pháp luật, nếu nội dung hợp đồng thể hiện đầy đủ việc làm, tiền lương, sự quản lý và điều hành của công ty thì có thể bị coi là hợp đồng lao động thực sự. Nếu bạn rơi vào trường hợp này, nên hỏi lại HR hoặc cơ quan chức năng để được hướng dẫn cụ thể.

"Không đóng BHXH nên lương thử việc muốn trả bao nhiêu cũng được"

Không đúng. Mức tối thiểu 85% lương công việc áp dụng bất kể bạn ký loại hợp đồng nào.

"Thử việc xong là bắt đầu lại từ đầu"

Về ngày phép, thời gian thử việc được tính vào thời gian làm việc để tính phép năm nếu bạn tiếp tục làm việc cho công ty sau thử việc, theo một số tài liệu hướng dẫn. Về bảo hiểm, nếu hợp đồng lao động chính thức từ 1 tháng trở lên có hiệu lực thì bạn thuộc diện đóng BHXH bắt buộc từ khi hợp đồng đó có hiệu lực.

5. Bạn nên làm gì

  1. Đọc tiêu đề và điều khoản hợp đồng. Văn bản ghi "Hợp đồng thử việc" hay "Hợp đồng lao động" có mục thử việc? Hai loại này dẫn tới hai kết quả khác nhau về bảo hiểm.
  2. Hỏi HR trước khi ký. Câu mẫu: "Em sẽ thử việc theo hợp đồng thử việc riêng hay hợp đồng lao động có điều khoản thử việc ạ? Bảo hiểm xã hội được đóng từ ngày nào?" Nên hỏi qua email hoặc tin nhắn để có bằng chứng.
  3. Tính lương tối thiểu. Lấy mức lương chính thức nhân 85%. Với 20 triệu thì lương thử việc không được dưới 17 triệu.
  4. Đối chiếu phiếu lương. Nếu bạn ký hợp đồng lao động mà phiếu lương không có khoản trừ bảo hiểm, hãy hỏi HR. Với lương 17 triệu, khoản trừ người lao động là 1.785.000 đồng theo ví dụ ở trên.
  5. Lưu giấy tờ. Giữ hợp đồng, phụ lục, bảng lương và tin nhắn trao đổi. Khi chuyển từ thử việc sang chính thức, kiểm tra ngày hiệu lực của hợp đồng lao động và thời điểm bắt đầu đóng.
  6. Nếu có sai lệch. Trao đổi bằng văn bản với HR trước. Nếu không giải quyết được, hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc thanh tra lao động địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Thử việc 2 tháng có phải đóng BHXH không?

Phụ thuộc loại hợp đồng, không phụ thuộc số tháng. Nếu ký hợp đồng thử việc riêng thì không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 158/2025/NĐ-CP. Nếu thử việc nằm trong hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên thì phải đóng cho cả thời gian thử việc.

Hết thử việc ký hợp đồng chính thức thì đóng BHXH từ khi nào?

Khi hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ 1 tháng trở lên có hiệu lực, người lao động thuộc diện đóng BHXH bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Bạn nên kiểm tra ngày hiệu lực ghi trên hợp đồng và đối chiếu với bảng lương tháng đầu tiên.

Công ty không nhận sau thử việc có phải báo trước hay bồi thường không?

Theo Điều 27 Bộ luật Lao động 2019, trong thời gian thử việc mỗi bên có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường. Khi hết thời gian thử việc, công ty phải thông báo kết quả cho bạn. Nếu đạt thì tiếp tục thực hiện hợp đồng, nếu không đạt thì chấm dứt.

Có thể thử việc lần hai cho cùng một vị trí không?

Không. Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 quy định chỉ được thử việc một lần đối với một công việc. Nếu công ty đề nghị thử việc lại cho đúng công việc đó, bạn có thể hỏi lại căn cứ pháp lý.

Bài viết liên quan

Xem thêm theo chủ đề

Bài do hệ thống AI của Drama Công Ty tổng hợp từ các nguồn bên dưới và tự kiểm tra số liệu. Thấy sai, bạn bình luận hoặc báo cáo bài để ban biên tập sửa.

Nguồn

Công ty được nhắc tới trong bài

Bài của ban biên tập Drama Công Ty, chuyên mục Luật Lao Động. Có chuyện muốn kể? Viết bài ẩn danh.