Bị layoff: 72 giờ đầu nên làm gì, và đừng vội ký gì

Cuộc họp 15 phút, một email "thay đổi cơ cấu", và bạn có vài ngày để bàn giao. Lúc đó rất dễ làm theo mọi thứ được đưa cho. Đây là những việc nên làm trước.

Bài này tóm tắt quy định chung của Bộ luật Lao động 2019 và Luật Việc làm 2025 để bạn biết mà hỏi, không phải tư vấn pháp lý. Trường hợp cụ thể, hãy hỏi luật sư hoặc phòng lao động nơi bạn ở.

1. Hỏi rõ: đây là "cho thôi việc" hay "thoả thuận chấm dứt"?

Hai thứ này khác nhau về tiền:

• Công ty cho thôi việc vì thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế (Điều 42): nếu bạn đã làm thường xuyên từ đủ 12 tháng, bạn được trợ cấp mất việc làm (Điều 47): mỗi năm làm việc 1 tháng lương, ít nhất 2 tháng. Công ty cũng phải báo trước 30 ngày cho bạn và cho UBND cấp tỉnh.
• Hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng: thường chỉ được trợ cấp thôi việc (Điều 46), nửa tháng lương mỗi năm.

Vì vậy, đừng ký ngay "biên bản thoả thuận chấm dứt hợp đồng" khi chưa đọc kỹ và chưa so với khoản bạn lẽ ra được nhận. Nếu công ty đề nghị thoả thuận, đó là lúc thương lượng một khoản hỗ trợ thêm.

2. Biết trước con số thật

• Tiền lương để tính trợ cấp là bình quân 6 tháng liền kề theo hợp đồng.
• Thời gian bạn đã đóng bảo hiểm thất nghiệp không được tính vào số năm hưởng trợ cấp. Nhiều người làm 3 năm, đóng đủ bảo hiểm suốt 3 năm, nên phần trợ cấp mất việc thấp hơn họ nghĩ. Phần đó được bù bằng trợ cấp thất nghiệp.
• Ngày phép năm chưa nghỉ phải được trả bằng tiền.

3. Mốc thời gian không được lỡ

• Công ty phải thanh toán đủ các khoản trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt (trường hợp đặc biệt không quá 30 ngày), và hoàn tất xác nhận thời gian đóng bảo hiểm, trả lại giấy tờ cho bạn.
• Hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp phải nộp trong 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, tại trung tâm dịch vụ việc làm. Quá hạn là mất.

4. Việc nên làm ngay trong 72 giờ

• Xin văn bản quyết định hoặc thông báo chấm dứt, ghi rõ lý do.
• Lưu lại hợp đồng, phụ lục, bảng lương 6 tháng gần nhất, email về thưởng hay cổ phần còn treo.
• Tải về những gì là của bạn (không phải code hay tài liệu của công ty): thư giới thiệu, đánh giá hiệu suất, danh bạ đồng nghiệp muốn giữ liên lạc.
• Hỏi về hiệu lực của thẻ bảo hiểm sức khoẻ công ty, laptop, và các khoản ESOP/RSU sau ngày nghỉ.
• Cập nhật CV khi còn nhớ rõ mình đã làm gì, và nhắn cho vài người quen là bạn đang tìm việc.

Bạn từng bị layoff chưa? Công ty đã xử lý thế nào, và có điều gì bạn ước mình biết sớm hơn? Kể ở dưới, ẩn danh cũng được, để người sau chuẩn bị tốt hơn.

Nguồn:

• LuatVietnam — Phân biệt trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm
• LuatVietnam — Trợ cấp mất việc làm: điều kiện và mức hưởng
• Thư Viện Pháp Luật — Hạn nhận trợ cấp thất nghiệp năm 2026